สมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย เตรียมเผยแพร่มาตรฐานวิชาชีพภายในสิ้นปี 69 พร้อมวางระบบรับรองสมาชิกเป็นรายปี หวังให้แบรนด์ เอเจนซีนำไปใช้ประกอบการจ้างงาน เปิดโอกาสครีเอเตอร์รายเล็กเข้าถึงตลาดมากขึ้น รวมถึงผลักดันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมใช้มาตรฐานเป็นแนวทางกำกับดูแล
ขจร เจียรนัยพานิชย์ นายกสมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย (TCCA) เปิดเผยว่า สมาคมกำลังผลักดันแนวปฏิบัติวิชาชีพและจรรยาบรรณคอนเทนต์ครีเอเตอร์ให้เป็นมาตรฐานกลาง เพื่อให้บริษัทโฆษณา เอเจนซี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง นำไปใช้ประกอบการพิจารณาจ้างงานและประเมินความน่าเชื่อถือของครีเอเตอร์ เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีเกณฑ์กลางสำหรับการพิจารณาความเหมาะสมของครีเอเตอร์ ขณะที่สถาบันการศึกษาก็ยังขาดหลักเกณฑ์สำหรับนำไปใช้ประกอบการเรียนการสอน
ทั้งนี้ สมาคมฯ ได้เชิญหน่วยงานต่าง ๆ เข้ามาร่วมหารือ เพื่อผลักดันให้ทุกฝ่ายในระบบนิเวศคอนเทนต์ครีเอเตอร์นำมาตรฐานนี้ไปใช้ร่วมกัน ซึ่งอาจส่งผลต่อการตัดสินใจของหน่วยงานต่าง ๆ ในอนาคตได้ เช่น สถาบันการเงินอาจนำไปใช้ประกอบการพิจารณาสินเชื่อ แพลตฟอร์มอาจนำไปใช้กำกับดูแล เอเจนซีอาจไม่จ้างผู้ที่ไม่ผ่านมาตรฐาน หรือองค์กรผู้มอบรางวัลอาจนำมาตรฐานไปใช้ประกอบการคัดเลือก เป็นต้น
สำหรับแนวทางการรับรองมาตรฐานครีเอเตอร์ สมาคมวางแผนไว้ 2 ระดับ โดยระดับแรก คือ ผู้สมัครต้องผ่านมาตรฐานที่กำหนดของสมาคม โดยการรับรองจะทำเป็นแบบปีต่อปี หมายความว่าผู้ที่ผ่านเกณฑ์ในปีนี้ อาจไม่ผ่านเกณฑ์ในปีถัดไปก็ได้ หากมีพฤติกรรมหรือการดำเนินงานที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน
ผู้ที่ผ่านการรับรองจะได้รับเครื่องหมายหรือแบดจ์ (Badge) ซึ่งสามารถนำไปแสดงบนช่องทางสื่อสังคมออนไลน์ เรทการ์ด (Rate Card) หรือเอกสารการทำงานและค่าบริการของครีเอเตอร์ เพื่อแสดงว่าได้รับการรับรองจากสมาคม ซึ่งเครื่องหมายดังกล่าวจะเปลี่ยนทุกปีตามรอบการรับรอง
ส่วนระดับที่สอง เป็นระบบเครื่องหมายรับรองเฉพาะทาง ซึ่งสมาคมตั้งเป้าผลักดันในปีที่ 2 หรือปีที่ 3 ของการดำเนินงานสมาคม (สมาคมฯ เปิดตัว 27 เม.ย. 69) โดยหากครีเอเตอร์ มีเครื่องหมายรับรองว่ามีความรู้และผ่านเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ก็อาจได้รับความเชื่อถือจากผู้บริโภคและเอเจนซีมากกว่าผู้ที่ไม่มีการรับรอง
อย่างไรก็ตาม ระบบรับรองเฉพาะทางยังเป็นแผนระยะถัดไป ระยะแรกจะเริ่มจากการจัดทำมาตรฐานกลางและระบบสมาชิกของสมาคมก่อน
นายกฯ TCCA กล่าวต่อว่า สิ่งที่สมาคมกำลังทำนั้น แม้หลายคนจะมองว่าเป็นการกำกับดูแล แต่ส่วนตัวมองว่าเป็นการส่งเสริมอุตสาหกรรมให้เติบโตมากกว่า หากประเทศไทยมีมาตรฐานและโครงสร้างพื้นฐานที่เข้มแข็ง ครีเอเตอร์ก็จะมีโอกาสเติบโตต่อไปได้
“เชื่อมาก ๆ ว่ายิ่งครีเอเตอร์ประเทศไหนแข็งแรง ในแง่การจ้างครีเอเตอร์ ถ้าได้ผลกว่าการยิงแอด (Advertising) สุดท้ายเนี่ยเงินจะกลับมาในประเทศ” ขจร กล่าว
สุวิตา จรัญวงศ์ อุปนายกด้านจรรยาบรรณและการกำกับดูแลวิชาชีพ TCCA มองว่า การรับรองมาตรฐานของสมาคมไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อจำกัดโอกาสครีเอเตอร์รายเล็ก แต่กลับอาจช่วยสร้างความเป็นธรรมในการเข้าถึงโอกาสจ้างงานมากขึ้น เนื่องจากปัจจุบันบางครั้งผู้ที่มีโอกาสเติบโตกลับเป็นคนที่มีผู้ติดตามจำนวนมาก มีชื่อเสียง หรือแสดงภาพลักษณ์ความร่ำรวย แม้ผู้บริโภคจะไม่ทราบว่าเบื้องหลังมีการรับจ้างโฆษณาหรือมีพฤติกรรมที่เหมาะสมหรือไม่
หากมีมาตรฐานและระบบรับรอง ครีเอเตอร์ที่มีผู้ติดตามเพียง 4,000 คน แต่ผ่านมาตรฐานของสมาคม ก็อาจได้รับโอกาสในการจ้างงานจากบริษัทแบรนด์สินค้ามากขึ้น เนื่องจากสามารถตรวจสอบได้ว่าบุคคลนั้นได้รับการรับรอง แม้จะไม่ใช่คนมีชื่อเสียงก็ตาม
ทั้งนี้ จากการหารือที่ผ่านมาได้รับการตอบรับที่ดีจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากหลายแห่งกำลังให้ความสนใจเรื่องการกำกับดูแลคอนเทนต์ครีเอเตอร์อยู่แล้ว
อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานระยะต่อไป สมาคมตั้งเป้าเผยแพร่เอกสารมาตรฐานฉบับสมบูรณ์ผ่านช่องทางของสมาคมภายในสิ้นปี 2569 และจากนั้นใช้ในปี 2570 ซึ่งเป็นช่วงผลักดันให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำมาตรฐานดังกล่าวไปใช้อย่างจริงจัง
สำหรับแนวปฏิบัติวิชาชีพและจรรยาบรรณคอนเทนต์ครีเอเตอร์ ฉบับแรก เบื้องต้นประกอบด้วย 27 แนวปฏิบัติ ดังนี้
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารที่เคารพศักดิ์ศรี อัตลักษณ์ และความหลากหลาย
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการแสดงความคิดเห็นและการวิจารณ์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารข่าว ข้อมูลสาธารณะ และความคิดเห็น
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการเปิดเผยความสัมพันธ์กับผู้ว่าจ้างหรือผู้สนับสนุนเนื้อหา
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลในการสร้างเนื้อหา
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้ลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญาในการสร้างเนื้อหา
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านเด็กและเยาวชน
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านเพศ เพศสัมพันธ์ และสรรพคุณทางเพศ
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารเหตุความรุนแรงและเหตุฉุกเฉิน
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารอย่างรับผิดชอบต่อสวัสดิภาพสัตว์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านสุขภาพ การแพทย์ การรักษา และการใช้ยา
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านเครื่องสำอาง
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านผลิตภัณฑ์ยาสูบ บุหรี่ และบุหรี่ไฟฟ้า
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านการพนัน การเสี่ยงโชค และสลาก
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านอาวุธ ปืน และวัตถุระเบิด
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านความเชื่อและการพยากรณ์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านการเมือง การเลือกตั้ง และการชุมนุมสาธารณะ
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสื่อสารด้านการเงิน การลงทุน และสินทรัพย์ดิจิทัล
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับความปลอดภัยในโลกออนไลน์และกลโกงไซเบอร์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้และเผยแพร่เนื้อหาบนแพลตฟอร์มดิจิทัล
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการสร้างคอนเทนต์เกมและอีสปอร์ต
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการสร้างเนื้อหาและการสื่อสาร
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับภาษีและการวางแผนภาษีสำหรับคอนเทนต์ครีเอเตอร์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าถึงแหล่งทุนและสินเชื่อสำหรับคอนเทนต์ครีเอเตอร์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการกำกับดูแลตนเองของคอนเทนต์ครีเอเตอร์
- แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการประกอบอาชีพและการดำเนินธุรกิจของคอนเทนต์ครีเอเตอร์
