ราคาน้ำมัน–ค่าขนส่งกระทบการซื้ออาหารมากสุด 46.23% สะท้อน ภาวะเศรษฐกิจส่งผลต่อการเข้าถึงอาหาร และคุณภาพโภชนาการ พบ คนส่วนใหญ่หันซื้อของถูก ช่วงลดราคา กรมอนามัย แนะ “กินดีในงบฯ จำกัด”
สถานการณ์ค่าครองชีพที่สูงขึ้นไม่ได้กระทบเพียงรายจ่ายในครัวเรือน แต่ลามถึงพฤติกรรมการกินของประชาชน โดยผลสำรวจ “อนามัยโพล” กรมอนามัย พบว่า 63.76% ระบุว่าอาหารราคาแพงทำให้กินอาหารที่มีประโยชน์ได้ยากขึ้น
เมื่อวันที่ 10 ก.ย. 2569 แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย เปิดเผยว่า จากสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้น อาจส่งผลต่อพฤติกรรมการเลือกซื้อและบริโภคอาหารของประชาชน โดยเฉพาะเมื่อราคาวัตถุดิบ ค่าเดินทาง และต้นทุนการขนส่งปรับตัวสูงขึ้น ประชาชนอาจต้องปรับลดค่าใช้จ่ายด้านอาหาร เลือกซื้ออาหารที่มีราคาถูกลง หรือลดการบริโภคอาหารบางกลุ่ม ซึ่งอาจส่งผลต่อความหลากหลายและคุณค่าทางโภชนาการของอาหารที่ได้รับ
กรมอนามัยจึงสำรวจความคิดเห็นของประชาชนผ่าน อนามัยโพล เรื่อง “ใช้ชีวิตยังไง ในยามยากลำบาก” ระหว่างวันที่ 1–31 กรกฎาคม 2569 มีผู้ตอบแบบสำรวจ 941 คน เพื่อสะท้อนสถานการณ์ด้านการเข้าถึงอาหาร ความสามารถในการเลือกอาหารที่มีประโยชน์ และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคในช่วงที่ค่าครองชีพสูงขึ้น
น้ำมัน–ขนส่งแพง กระทบการซื้ออาหารมากสุด
ผลสำรวจพบว่า สถานการณ์ที่กระทบต่อการกินหรือการซื้ออาหารมากที่สุด คือ ราคาน้ำมันและค่าขนส่งที่สูงขึ้น 46.23% รองลงมาคือ เงินเฟ้อและค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้น 30.29%
ขณะที่อาหารที่ผู้ตอบระบุว่า หาซื้อยากหรือซื้อได้น้อยลง ได้แก่
- เนื้อสัตว์ 29.76%
- น้ำมันประกอบอาหาร 26.35%
- ไข่ 21.15%
นอกจากนี้ ยังมีอาหารสำเร็จรูปหรืออาหารแปรรูป ผลไม้ นมและผลิตภัณฑ์จากนม ข้าว แป้งหรือเส้นต่าง ๆ และผัก
63.76% ชี้ “อาหารแพง” ทำให้กินของมีประโยชน์ยาก
เมื่อถามถึงสาเหตุที่ทำให้กินอาหารที่มีประโยชน์ได้ยากขึ้น พบว่าอันดับแรกคือ อาหารราคาแพง 63.76% รองลงมาคือ รายได้ลด 36.66% หาซื้ออาหารได้ยาก 17.22% เดินทางไปซื้อยาก 15.83% และทำอาหารไม่เป็น 10.10%
ผลสำรวจยังพบว่า ประชาชนมีการปรับลดอาหารบางกลุ่ม โดยเฉพาะ ขนมขบเคี้ยว ขนมหวาน และไอศกรีม 47.29% รองลงมาคือ อาหารสำเร็จรูปหรืออาหารแปรรูป 46.12% และ เครื่องดื่มรสหวาน 43.36%
ของแพง คนปรับตัวอย่างไร?
สำหรับการปรับตัวด้านการกิน พบว่าส่วนใหญ่ เลือกซื้ออาหารที่ราคาถูกลงหรือซื้อช่วงลดราคา 64.82% รองลงมาคือ
- ทำอาหารกินเองมากขึ้น 37.51%
- ปลูกผักสวนครัวไว้กินเอง 33.58%
- ลดจำนวนมื้ออาหารหรือกินน้อยลง 32.83%
- ลดการสั่งอาหารผ่านแอปพลิเคชัน 25.71%
- ซื้ออาหารครั้งละมากขึ้นเพื่อเก็บไว้ 18.49%
กรมอนามัย แนะ “กินดีในงบฯ จำกัด” อย่าประหยัดจนขาดสารอาหาร
อธิบดีกรมอนามัย แนะนำประชาชน “กินดีในงบจำกัด” ด้วยการวางแผนเมนูและรายการซื้อ เลือกวัตถุดิบตามฤดูกาลและที่หาได้ในท้องถิ่น เปรียบเทียบราคาก่อนซื้อ และเลือกแหล่งโปรตีนที่มีราคาเหมาะสม เช่น ไข่ เต้าหู้ ถั่ว และเนื้อสัตว์ พร้อมเพิ่มผักและผลไม้ตามฤดูกาล
หากสามารถทำอาหารกินเองได้ จะช่วยวางแผนค่าใช้จ่ายและเลือกส่วนประกอบของอาหารได้เหมาะสมมากขึ้น
ทั้งนี้ แม้ต้องประหยัดค่าใช้จ่าย แต่ควรรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ มีความหลากหลาย และไม่ลดหรืองดอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย เพื่อให้ได้รับสารอาหารที่เพียงพอต่อสุขภาพ.
