ยกระดับความโปร่งใส แม่นยำ น่าเชื่อถือ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ตั้ง Peace Room ไทยพีบีเอส เป็นศูนย์บัญชาการเลือกตั้งภาคประชาชน พร้อมเปิดรับอาสาสมัครภาคประชาชน จับตา-เฝ้าระวัง ประจำทุกจุด 1 แสนหน่วยเลือกตั้ง
วันนี้ (7 ม.ค. 69) ที่องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส สมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิทัล (ประเทศไทย) นำทีมพันธมิตร ร่วมแถลงข่าว ความร่วมมือการรายงานผลคะแนนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบทั่วไป และการออกเสียงประชามติ พ.ศ. 2569 แบบเรียลไทม์ โดยผนึกกำลัง 25 องค์กรภาคี ระหว่างสมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิตอล (ประเทศไทย) สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ไทยพีบีเอส และพันธมิตรทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชน เพื่อเป้าหมายเดียวคือการรายงานผลคะแนนที่รวดเร็ว แม่นยำ โปร่งใส น่าเชื่อถือ โดยเริ่มทันทีที่หีบเลือกตั้งปิดลงในเวลา 17.00 น. นับเป็นปรากฎการณ์ความร่วมมือครั้งแรกในประวัติศาสตร์สื่อของไทย
เดียว วรตั้งตระกูล เลขานุการสมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิทัล (ประเทศไทย) บอกว่า การรายงานผลคะแนนอย่างถูกต้องและทันท่วงทีเป็นพันธกิจสำคัญของสื่อมวลชน ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการระดมศักยภาพของสมาชิกและภาคีเครือข่าย เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบผลการเลือกตั้งทันทีที่ปิดหีบ ทั้งผ่านการออกอากาศและแพลตฟอร์มออนไลน์ โดยอาศัยเทคโนโลยีที่มีความพร้อมและเข้มแข็ง ภายใต้ความร่วมมือของภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อกระบวนการประชาธิปไตย
ว่าที่ร้อยตรี ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวว่า กกต. ให้ความสำคัญสูงสุดกับความถูกต้อง โปร่งใส และความสามารถในการตรวจสอบของกระบวนการนับคะแนน โดยเปิดโอกาสให้สามารถทักท้วงและตรวจสอบความผิดพลาดได้ตามขั้นตอน ความร่วมมือกับภาคีสื่อจะช่วยลดแรงกดดันในการทำงานของเจ้าหน้าที่ และช่วยให้การสื่อสารข้อมูลต่อสาธารณชนเป็นไปอย่างรวดเร็วและชัดเจนยิ่งขึ้น
นันทสิทธิ์ นิตย์เมธา นายกสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ ย้ำว่า การรายงานผลการเลือกตั้งผ่านทุกแพลตฟอร์มจะช่วยให้ประชาชนสามารถติดตามข้อมูลได้อย่างสะดวกและทั่วถึง โดยข้อมูลทั้งหมดจะเชื่อมโยงจากแหล่งเดียวกัน มีการระบุเวลาในการรายงานอย่างชัดเจน และผ่านกระบวนการตรวจสอบร่วมกันของทุกภาคี พร้อมนำเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการประมวลผลข้อมูล เพื่อยกระดับมาตรฐานความโปร่งใสและความแม่นยำของการรายงานผล
ขณะที่ วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ผู้อำนวยการ ส.ส.ท. หรือ ไทยพีบีเอส กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นหมุดหมายสำคัญของวงการสื่อไทย เป็นการทำงานร่วมกันขององค์กรสื่อที่ปกติอาจแข่งขันกัน แต่ครั้งนี้เป็นการร่วมมือกันเพื่อประโยชน์สาธารณะสูงสุด พร้อมย้ำบทบาทของสื่อในการสร้างความตื่นตัวและการมีส่วนร่วมของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยที่สร้างความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของการเลือกตั้ง
สำหรับเครือข่ายนักข่าวพลเมืองเป็นกลไกที่ดำเนินงานมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่การจัดตั้งไทยพีบีเอส ทำหน้าที่รายงานข่าวสาร ทั้งปัญหาและเรื่องราวเชิงบวกจากพื้นที่จริง แม้นักข่าวพลเมืองจะไม่ได้ประกอบอาชีพสื่อโดยตรง แต่มีจุดแข็งสำคัญคือความรู้เท่าทันข้อเท็จจริง ความคุ้นเคยกับบริบทพื้นที่ และความใกล้ชิดกับชุมชน เครือข่ายนักข่าวพลเมือง ทำหน้าที่เป็นกำลังหลักในการรายงานข้อมูลจากแต่ละเขตส่งตรงมายังส่วนกลาง กลไกนี้จึงเปรียบเสมือน “อาวุธลับ” ในการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างรอบด้าน รวดเร็ว และเชื่อมโยงกับความเป็นจริงในพื้นที่
อดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ รองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ด้านเทคโนโลยี ในฐานะอุปนายกสมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิทัล (ประเทศไทย) กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการเตรียมความพร้อมเชิงระบบอย่างรอบด้าน ตั้งแต่การคัดเลือกและพัฒนาศักยภาพเครือข่ายนักข่าวพลเมืองจากทุกเขตเลือกตั้งทั่วประเทศ ครอบคลุมพื้นที่กว่า 400 เขต จำนวน 2,000 คน ซึ่งเริ่มดำเนินการตั้งแต่ก่อนการยุบสภาฯ ไปจนถึงการเปิดรับอาสาสมัครภาคประชาชน เพื่อรองรับการรายงานผลทั้งการเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติ
นอกจากนี้มีการเปิดรับอาสาสมัครภาคประชาชนประจำหน่วยเลือกตั้งมีจำนวนเกือบหนึ่งแสนหน่วยเลือกตั้งเพื่อช่วยให้การรายงานข้อมูลเป็นไปอย่างสะดวก รวดเร็ว และครอบคลุม โดยอาสาสมัครหน้าหน่วยเลือกตั้งจะให้ความสำคัญกับการรายงานผลคะแนน ส.ส.เขตเป็นหลัก เนื่องจากมีการนับคะแนนพร้อมกัน วางกำลังอาสาสมัครไว้ประมาณ 10,000 คน ซึ่งหากมีผู้สนใจมากกว่า 100,000 คน ก็สามารถรองรับได้ เพื่อรายงานคะแนนแบบคะแนนต่อคะแนน รวมถึงข้อมูลจากบัตรเลือกตั้ง โดยถ่ายภาพผลคะแนนและเอกสารที่มีการลงชื่อรับรองแล้วส่งเข้าสู่ระบบ ข้อมูลทั้งหมดจะถูกประมวลผลผ่านเทคโนโลยี AI ภายใน Peace Room ที่ไทยพีบีเอส ดังนั้นจึงของรณรงค์เชิญชวนประชาชนเข้ามาเป็นอาสาสมัคร ผ่านการสแกนคิวอาร์โค้ดเพื่อเข้าสู่ระบบได้จากหลายช่องทาง โดยระบบหลังบ้านจะเชื่อมโยงข้อมูลและจัดเก็บหลักฐานทั้งหมดไว้ เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้อย่างโปร่งใส
ผศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่าผลการเลือกตั้งที่ไม่เป็นทางการมีความสำคัญต่อการวิเคราะห์และการตรวจสอบ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่กกต. ยังอยู่ระหว่างกระบวนการประกาศผลอย่างเป็นทางการ การมีข้อมูลที่รวดเร็วและแม่นยำจะช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นของสังคม และสะท้อนการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการประชาธิปไตย
สำหรับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาประชาธิปไตยและการลงมือทำของพลเมือง ที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง โดยกระบวนการเลือกตั้งถือเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ดังกล่าว นักศึกษาจะได้เรียนรู้ทั้งในเชิงกระบวนการประชาธิปไตยและบทบาทของพลเมืองในสังคม ซึ่งมีนักศึกษาลงทะเบียนเรียนประมาณ 2,000 คน โดยส่วนหนึ่งเข้าร่วมทำงานใน Peace Room และอีกส่วนหนึ่งจะลงทะเบียนเลือกหน่วยเลือกตั้งเพื่อทำหน้าที่อาสาสมัครประจำหน่วยนั้น ๆ ในฐานะผู้สังเกตการณ์ โดยมองว่าการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการเลือกตั้งมากขึ้น ช่วยกระตุ้นให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งในอัตราที่สูงขึ้นด้วย
ขณะที่นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) กล่าวว่า ภาคประชาชนมีบทบาทสำคัญในการสังเกตการณ์และตรวจสอบการเลือกตั้ง โดยจะมีอาสาสมัครภาคพลเมืองเข้าร่วมติดตามกระบวนการนับคะแนนใน 9.9 หมื่นหน่วยเลือกตั้งทั่วประเทศ พร้อมใช้เครื่องมือดิจิทัลในการบันทึกและตรวจสอบข้อมูล เพื่อสนับสนุนความโปร่งใสและความถูกต้องของผลคะแนน โดยสามารถลงทะเบียนได้ทันที ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป
