เลือกตั้งและออกเสียงประชามติ เมื่อวันที่ 8 ก.พ. 69 เพิ่งผ่านพ้นไป ผลคะแนนอย่างไม่เป็นทางการ ชี้ชัดว่า พรรคภูมิใจไทย คือพรรคที่ได้จำนวน สส. มากที่สุด และจะได้เป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาลต่อไป
แม้ผลการเลือกตั้งได้กลายเป็นฉันทมติ และเสียงข้างมากของผู้คนในสังคมในระบอบประชาธิปไตย แต่สิ่งที่ยังเป็นคำถามค้างคาใจของสังคม แต่ผู้ที่เฝ้าติดตามการเลือกตั้งรอบนี้ คือ ประสิทธิภาพ และความโปร่งใสการจัดการเลือกตั้งของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และการทำหน้าที่ของ กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) เนื่องจากมีข้อผิดพลาด และความผิดปกติเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ ตั้งแต่การเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต เมื่อวันที่ 1 ก.พ. 69 นำไปสู่เสียงวิพากษ์วิจารณ์
ยกตัวอย่าง กรณีของ ชัชวาล อภิรักษ์มั่นคง-Chutchawan Apirukmonkong ผู้สมัคร สส. ขอนแก่น เขต 3 พรรคประชาชน ระบุผ่านเฟซบุ๊กถึงการนับคะแนนเขตตัวเองที่ผิดปกติ โดยพบคะแนนของพรรคภูมิใจไทยสูงอย่างก้าวกระโดด เขาระบุว่า มีการปรับแก้คะแนนเรียบร้อยแล้ว จาก 9,890 คะแนน เป็น 989 คะแนน หมายความว่าเจ้าหน้าที่เติม 0 เข้าไปหลังคะแนนที่ควรได้จริง ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่ก็ตาม
สอดคล้องกับรายงานความผิดปกติเลือกตั้งโดยอาสาจับตาเลือกตั้ง ผ่านเว็บไซต์ Vote62 โดยข้อมูล ณ วันที่ 9 ก.พ. 69 เวลา 16.00 น. พบว่า มีความผิดปกติรวมกว่า 4,979 รายงาน จากหน่วยเลือกตั้ง 3,565 หน่วย (ทั้งประเทศมีทั้งหมด 99,954 หน่วย)
โดยมีรายงานเรื่อง “คะแนนไม่ตรงกัน” มากที่สุด รวมกว่า 1,063 รายงาน ซึ่งเป็น ความผิดปกติของการนับคะแนน โดยแบ่งได้เป็นการนับคะแนน สส.เขต 517 รายงาน, สส.บัญชีรายชื่อ 340 รายงาน และประชามติ 206 รายงาน
หากจำแนกตามกลุ่มความผิดปกติจะพบว่า รายงานความผิดปกติมีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นตั้งแต่ความผิดปกติที่ “หน่วยเลือกตั้ง” (หรือช่วงเปิดหีบ) “หลังปิดหีบ” และช่วง “นับคะแนน” ซึ่งอาจเกิดมาจากความผิดพลาดของเจ้าหน้าที่เอง และช่วงนับคะแนนมีผู้สังเกตการณ์เป็นจำนวนมากกว่าช่วงอื่น ๆ ทำให้มีรายงานความผิดปกติที่มากกว่า
ช่วงนับคะแนน มีรายงานความผิดปกติรวมกว่า 4,257 รายงาน แบ่งเป็นความผิดปกติในช่วงการนับบัตร สส.เขต สส.บัญชีรายชื่อ และประชามติ ปัญหาส่วนใหญ่เกี่ยวกับเรื่องคะแนน เช่น
- คะแนนไม่ตรงกัน 1,063 รายงาน ตัวอย่างเช่น กระดานที่ขีดนับคะแนนและใบสรุปคะแนนไม่ตรงกัน
- มีบัตรเขย่ง 373 รายงาน
- เจ้าหน้าที่รวมคะแนนผิด 73 รายงาน
รองลงมาคือความผิดปกติ “หลังปิดหีบ” กว่า 984 รายงาน ส่วนใหญ่เป็นการทำงานของเจ้าหน้าที่ เช่น
- เจ้าหน้าที่เก็บใบรายงานผลการนับคะแนนเร็วเกินไป ทำให้ถ่ายไม่ทัน 213 รายงาน
- เจ้าหน้าที่ไม่ปิดใบประกาศรายงานผลการนับคะแนน 177 รายงาน
- เจ้าหน้าที่ไม่รับฟังหรือดำเนินการใด ๆ เพิ่มเติมเมื่อมีการทักท้วง 111 รายงาน
นอกจากนี้ยังมีปัญหาจากสถานที่ เช่น
- สถานที่นับคะแนนมืดเกินไป ซึ่งอาจส่งผลต่อการสังเกตการณ์เลือกตั้งได้ 137 รายงาน
และกลุ่มความผิดปกติลำดับสุดท้ายคือ ความผิดปกติที่หน่วยเลือกตั้ง จำนวน 775 รายงาน ซึ่งพบเจอได้ตั้งแต่
- กระดานแนะนำผู้สมัครหรือพรรคที่ข้อมูลไม่ครบ 37 รายงาน
- สถานที่เลือกตั้ง สส.-ประชามติ ในเว็บไซต์ของกรมการปกครอง ไม่ตรงกับสถานที่จริง 31 รายงาน
- กระดานแนะนำผู้สมัครหรือพรรคที่ข้อมูลผิด 23 รายงาน
ในส่วนของพื้นที่ พบว่า จังหวัดที่มีการรายงานความผิดปกติมามากที่สุดคือ กรุงเทพมหานคร ด้วยจำนวน 1,072 รายงาน จาก 1,494 หน่วยเลือกตั้ง
- ตรวจสอบและรายงานความผิดปกติได้ที่ Vote62
