นักวิชาการระบุ ชาวบ้าน ต.พวงทอง อ.บ่อทอง เคยทำประชาคมเมื่อปี 2548 สรุป “ไม่เอา” แต่ล่าสุดกำลังกลับมาสำรวจใหม่ หลัง “แร่พลวง” เริ่มได้รับความสนใจ ชาวบ้านเตรียมสู้ 2 เวที EIA และประชามติกับ อธิบดี กพร.
12 ส.ค.69 จากกรณีที่ สมนึก จงมีวศิน หรือ อ.เขียว ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย EEC Watch โพสต์ผ่าน เฟซบุ๊ก ว่า ที่ตำบลพวงทอง อำเภอบ่อทอง จังหวัดชลบุรี จะมี “เหมืองแร่พลวง” ขณะนี้อยู่ในขั้นตอนขอประทานบัตรและจัดทำ EIA โดยขอบเขตการขอประทานบัตรอยู่ใกล้อ่างเก็บน้ำ ใกล้ชุมชน และใกล้ป่าสมบูรณ์ที่มีนกเงือกและสัตว์หายากจำนวนมาก พร้อมตั้งคำถามว่า ใครเป็นผู้คิดจะมาขอประทานบัตรเหมืองในพื้นที่ดังกล่าว
The Active สอบถามถึงรายละเอียดในประเด็นนี้ โดย สมนึก เผยว่า ช่วงปี 2548 มีการทำประชาคมกันไปแล้วว่า “ไม่เอา” ทำให้โครงการหยุดไป แต่ในช่วงเวลานี้ แร่พลวงมีค่าขึ้นมาอีก และน่าจะเป็นทุนผสม ซึ่งไม่ขอกล่าวสัญชาติ เข้ามาสำรวจในพื้นที่ ซึ่งขณะนี้มีการขอประทานบัตรเป็นเลขเดิม โดยตาม พระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2560 สามารถขอเลขเดิมได้ แต่ในการทำเหมืองแร่พลวงขนาดพื้นที่ 200 ไร่ เป็นประเภท 2 ต้องทำ EIA หรือรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม ตามกฎหมายด้านสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง โดยชาวบ้านต้องไปร่วมเวที และอีกเวทีที่ชาวบ้านต้องไปร่วมคือเวทีที่ กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) กำหนดขึ้นมา เพื่อทำประชามติว่าชาวบ้านจะเอาหรือไม่เอา ซึ่งในมุมชาวบ้านเข้าใจว่าเป็นเวทีที่ไปชุมนุม แต่เป็นคนละเวที ซึ่งเขาจะจัดใหม่
“พวงทองเป็นตำบลที่ 6 ที่ดีที่สุดของอำเภอบ่อทอง เป็นพื้นที่ตำบลที่เราต้องรักษาไว้ เนื่องจากตำบลอื่นที่เหลือไปหมดแล้ว โดนโรงงานทุนจีน อย่างข่าวล่าสุดก็ไฟไหม้ ที่ธาตุทอง ก็เป็นตำบลหนึ่งของอำเภอบ่อทอง ก็อยากจะรักษาพวงทองไว้”
สมนึก จงมีวศิน
สมนึก เตรียมไปอธิบายให้ชาวบ้านเข้าใจด้วยว่า การทำประชามติเรื่องเหมือง ไม่ใช่ว่าชาวบ้านยกมือไม่เอาแล้วจะชนะเลย สุดท้ายเรื่องการทำประชาคม หรือประชามติจะถูกส่งไปที่ กพร. แล้วผู้ที่จะพิจารณาว่าจะมีเหมืองหรือไม่มี เป็นอำนาจการพิจารณาของอธิบดี กพร.
“ซึ่งการพิจารณานี้เรียกว่าเป็นคำวินิจฉัย ที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า subjective (ดุลยพินิจ) เขาอาจจะไม่ได้ดูประชามติเราก็ได้ แต่ดูว่ามีความต้องการที่จะต้องใช้แร่พลวงในพื้นที่นั้นจริง ๆ”
สมนึก จงมีวศิน
สมนึก อธิบายว่า สำหรับแร่พลวง มีผู้เชื่อว่าสามารถนำไปสกัดเป็นแร่แรร์เอิร์ธบางตัวได้ ซึ่งในอดีตแร่ชนิดนี้ไม่ได้มีค่าอะไร มีเยอะในจังหวัดชลบุรี จนหลายคนเลิกที่จะทำ เพราะไม่คุ้มค่า และเลิกกิจการไปทำระเบิดหินแทน หลังจากนี้คาดว่าจะมีการทำเวที EIA และเวทีประชามติ ชาวบ้านต้องไปสู้ทั้ง 2 เวทีนี้ให้ชนะ โดยเฉพาะเวทีหลังที่บอกว่าเป็นการทำประชามติ แต่ก็ไม่ใช่จะชนะได้ด้วยปากชาวบ้าน แต่ต้องเป็นชัยชนะที่ได้มาจากการตัดสินใจของอธิบดี กพร. ชาวบ้านจะทำอย่างไร ต้องติดตามอย่างไร
“ซึ่งเตรียมจะไปอธิบายเรื่องนี้ รวมถึงการทำธรรมนูญ ว่าพื้นที่นี้ไม่ควรมีการทำเหมืองแร่พลวง และหากท้ายที่สุดเขายืนยันจะให้มี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะมีอำนาจระงับยับยั้งอย่างไร สภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะยับยั้งอย่างไร”
สมนึก จงมีวสิน
สมนึก ย้ำว่า พื้นที่พวงทองมีความสวยงามมาก หากอยากดูนกเงือกที่ใกล้ที่สุดก็ไปที่ตำบลพวงทอง มีเขาหินปูน เขาชะอางที่สวยงามมาก ติดเขาชะเมา มีนกหายากหลากหลายชนิด เป็นพื้นที่อากาศดี เป็นพื้นที่เชื่อมต่อของช้างป่า ไม่ควรที่จะมีอะไรไปรบกวน “ขอสักตำบลเถอะ ชลบุรี ให้เป็นตำบลที่เราอนุรักษ์ได้จริง”
