หวั่น เนื้อหาถูกปรับแก้-ตัดออก ราว 36 มาตรา พบ เปลี่ยนอำนาจ “แม่ทัพแก้ฝุ่นจังหวัด” จาก นายก อบจ. เป็น ผู้ว่าฯ ดัน “ภาคเอกชน” ร่วม คกก.วิชาการ, คกก.อากาศสะอาดจังหวัด แย้ม “กองทุนอากาศสะอาด” ไม่ถูกตัด! แต่ให้มีเอกชนมาเป็นกรรมการด้วย ลุ้นประชุม 2 นัดสุดท้ายก่อนพิจารณาต่อวาระ 2-3 ช่วงเดือน ก.ค.นี้ ก่อนส่งกลับ สส. ตั้ง กมธ. ร่วม 2 สภา จับตาทันปิดสมัยประชุมหรือไม่
รศ.คนึงนิจ ศรีบัวเอี่ยม ประธานสมาคมเครือข่ายอากาศสะอาดเพื่อสุภาพ และ รองประธานคณะกรรมาธิการ คนที่สี่ คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. …. เปิดเผยถึงข้อกังวลที่เกิดขึ้นในการประชุม ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ในชั้น สว. ในช่วงท้ายก่อนนำกลับเข้าพิจารณาต่อในวาระ 2 และ 3 โดยมีหลายเครื่องมือภายในร่างกฎหมายที่ผ่านวาระ 3 สภาผู้แทนราษฎรกำลังถูกแก้ไขและตัดออก โดย ร่างกฎหมายมีทั้งหมด 273 มาตรา พบว่า ไม่มีการแก้ไข 237 มาตรา มีการแก้ไขประมาณ 36 มาตรา
สำหรับประเด็นสำคัญที่มีการ แก้ไข หรือ ตัดออก มีดังนี้
- ตัดระบบทำเนียบการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ (PRTR)
- ตัดระบบฝากไว้ได้คืน (Deposit-Refund System) ในส่วนที่เกี่ยวกับการจัดเก็บค่าธรรมเนียม
- ตัดสิทธิในการร้องขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว ตามมาตรา 11 วรรค 2 และตัดบทบัญญัติที่ให้องค์กรเอกชนสามารถดำเนินคดีแทนผู้เสียหาย ตามมาตรา 11 วรรค 3 โดยมีการให้เหตุผลว่าอาจกระทบต่ออำนาจของศาล
- เพิ่มสัดส่วนผู้แทนจากสภาหอการค้าและสภาอุตสาหกรรม ในคณะกรรมการกำกับ คณะกรรมการวิชาการ และคณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัด
- เปลี่ยนประธานคณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัด จาก “นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด” เป็น “ผู้ว่าราชการจังหวัด”
- ปรับบทบาทของกระทรวงการต่างประเทศให้แคบลงในมาตรา 130 วรรค 2 โดยมีการให้เหตุผลว่าเรื่องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อมยังเป็นประเด็นที่มีการถกเถียงในระดับระหว่างประเทศ
- มีการตั้งข้อสงวนเพื่อตัดนิยาม “สถาบันการเงิน” ออกจากร่างกฎหมาย หากวาระ 2 ลงมติเห็นชอบให้ตัดนิยามดังกล่าว บทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับความรับผิดของสถาบันการเงินอาจไม่สามารถบังคับใช้ได้
- เพิ่มผู้แทนจากสภาหอการค้า สภาอุตสาหกรรม และสมาคมธนาคารไทย เป็นกรรมการในกองทุนอากาศสะอาด
- ไม่ตัดกองทุนอากาศสะอาดออก แต่เพิ่มบทเฉพาะกาลให้คณะกรรมการนโยบายเพื่ออากาศสะอาดดำเนินกระบวนการตามกฎหมายว่าด้วยทุนหมุนเวียน
- ปรับถ้อยคำในมาตรา 77-80 เพื่อยืนยันว่าไม่ได้เป็นกระบวนการที่ซ้ำซ้อนกับ EIA แต่เป็นเพียงการกลั่นกรองในระดับจังหวัดก่อนเข้าสู่กระบวนการ EIA เท่านั้น รวมถึงยังมีบางประเด็นที่ไม่ได้แก้ไขในชั้นกรรมาธิการ แต่มีการตั้งข้อสงวนเพื่อไปลงมติในวาระ 2 เช่น ประเด็นความรับผิดของสถาบันการเงิน
หมายเหตุ : ยังไม่ใช่ข้อมูลสุดท้าย เนื่องจากยังเหลือการประชุมอีก 2 ครั้ง และฝ่ายเลขานุการยังอยู่ระหว่างการตรวจถ้อยคำ
อย่างไรก็ตามในทุกประเด็นที่ผู้แทนภาคประชาชนไม่เห็นด้วย และเป็นเสียงข้างน้อยในชั้นกรรมาธิการ ได้มีการตั้งข้อสงวนไว้เพื่อชี้แจงและอภิปรายต่อในวาระ 2 และ 3 ของวุฒิสภา และ ข้อมูลข้างต้นเป็นเพียงการสรุปเบื้องต้นจากการติดตามการประชุม อาจมีรายละเอียดเพิ่มเติมเมื่อเอกสารฉบับสมบูรณ์แล้วเสร็จ ย้ำว่า หลายประเด็นอาจจบลงในชั้นรัฐสภา แต่การถกเถียงเชิงนโยบายและเชิงหลักการเกี่ยวกับสิทธิในอากาศสะอาด การกระจายอำนาจ และความรับผิดของผู้ก่อมลพิษ อาจยังดำเนินต่อไปนอกสภาฯ
รศ.คนึงนิจ ย้ำด้วยว่า เหลือประชุม กมธ.สว. อีก 2 ครั้ง คือวันที่ 29 และ 30 มิ.ย. 69 คาดว่าจะนำร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด เข้าวาระ 2 และ 3 ของการประชุม สว.ในวันที่ 6 , 9 และ 10 ก.ค. 69 จากการสอบถามไปหลายครั้งว่าจะส่ง ร่าง พ.ร.บ. จาก สภา สว. ให้ สภา สส. ตั้งคณะกรรมาธิการร่วม 2 สภาได้ทันหรือไม่ ก็ได้รับคำตอบจากประธาน กมธ.สว. ยืนยันว่าทัน แต่ กมธ.ภาคประชาชนคิดว่าไม่น่าทัน เพราะปิดสมัยประชุม 11 ก.ค. และเปิดสมัยประชุมอีกที 25 ส.ค. 69
