ชาวบ้านไม่มั่นใจความปลอดภัยน้ำ พืชเกษตร ทีมนักวิจัย ชี้ ภารกิจรวบรวมข้อเท็จจริง หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจน หวังเป็นข้อมูลเสนอผู้มีอำนาจ ประเมินความเสี่ยงระยะยาว วางแผนรับมือ แก้ปัญหาให้ตรงจุด แนะ ประชาชนงดบริโภคพืชอาหารในจุดเสี่ยง ขณะที่ อนุ กมธ.คุ้มครองผู้บริโภค จี้ นายกฯ-ภาครัฐ เอาจริงได้แล้ว เล็งเสนอแก้ กม.อนุญาตตั้งโรงงานก่อมลพิษ ใกล้ชิดกับชุมชน
วันนี้ (10 พ.ย. 2569) ผู้แทนอนุกรรมาธิการการคุ้มครองผู้บริโภค ในคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ วุฒิสภา และคณะทีมนักวิจัย ลงพื้นที่ จ.ปราจีนบุรี เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำ ดิน และพืชเกษตร หลังชาวบ้านเกิดความไม่มั่นใจต่อการอุปโภค บริโภค เนื่องจากในพื้นที่เกิดความเสี่ยงสารพิษปนเปื้อนในแหล่งน้ำ และสิ่งแวดล้อม
ศ.พวงรัตน์ แก้วล้อม อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ ศ.ศิวัช พงษ์เพียจันทร์ จากนิด้า หนึ่งในทีมนักวิจัยที่ลงพื้นที่เก็บตัวอย่าง เปิดเผยกับ The Active ถึงภารกิจในวันนี้ คือ การรวบรวมข้อเท็จจริง และหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ให้ปรากฏชัดเจนทุกระดับ เพื่อส่งต่อให้กับฝ่ายบริหาร และผู้มีอำนาจตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างทันท่วงที
ทั้งข้อมูลประเมินความเสี่ยงระยะยาว สำหรับผลผลิตที่จะเก็บเกี่ยวในรอบถัดไป เพื่อให้ภาครัฐใช้ประกอบการวางแผนรับมือและแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด และข้อมูลสถานการณ์ปัจจุบันเร่งด่วนเกี่ยวกับพื้นที่เสี่ยงสูงที่กำลังเก็บเกี่ยวผลผลิต น้ำดื่ม เพื่อสร้างความมั่นใจในการใช้ชีวิตของคนในพื้นที่
“ถ้ารู้ว่าในน้ำมีสารอะไร ต่อไปทางทีมปรึกษาวุฒิสภาว่าเราคงต้องพูดความจริง ประปาตรงไหนดื่มได้ ตรงไหนไม่ปลอดภัย ส่วนเรื่องอาหาร จ.ปราจีนบุรี โชคดีที่มีโซนของเกษตรอินทรีย์อยู่ เพราะฉะนั้นพืชอาหารแถวนี้งดก่อน เอาพืชที่ฝั่งเกษตรอินทรีย์ใช้รับประทานในพื้นที่ อันนี้คือสิ่งที่ต้องจำเป็นในช่วงเร่งด่วน”
ศ.พวงรัตน์ แก้วล้อม
ขณะที่ สุนทร พฤกษพิพัฒน์ ประธานอนุกรรมาธิการการคุ้มครองผู้บริโภค ในคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ วุฒิสภา ระบุว่า ปัญหามลพิษในพื้นที่ ส่งผลกระทบต่อการบริโภคในประเทศและสินค้าส่งออก โดย กมธ.ได้บรรจุเรื่องนี้เข้าสู่วาระเร่งด่วน พร้อมลงพื้นที่ร่วมกับทีมนักวิชาการเพื่อจัดทำแผนที่ความเสี่ยง กำหนดจุดปลอดภัย และจุดอันตราย ห้ามเก็บเกี่ยวผลผลิตที่ปนเปื้อน รวมถึงตรวจวัดสารพิษตกค้างในดินและน้ำ เพื่อป้องกันอันตรายต่อประชาชน
นอกจากนี้ กรรมาธิการฯ ยังเตรียมเสนอผลักดันเชิงนโยบายส่งตรงถึงรัฐบาล และเตรียมยื่นแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับความปลอดภัยของผู้บริโภค โดยเฉพาะน้ำประปาชุมชนที่ชาวบ้านเริ่มไม่มั่นใจ จนต้องซื้อน้ำดื่มเอง ถือเป็นการละเมิดสิทธิในสิ่งแวดล้อม และอาหารที่ปลอดภัยตามรัฐธรรมนูญ
“ประชาชนมีสิทธิในการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย สิทธิในการที่มีอาหารที่ปลอดภัย แต่เมื่อเป็นแบบนี้ ยิ่งทำให้เห็นว่าภาครัฐต้องลงมา ไม่ใช่เรื่องที่ประชาชนจะต้องมาเจอแบบนี้เลย ผมคิดว่าถ้าเราแก้เรื่องการก่อสร้างโรงงานที่มีมลพิษ เราต้องพยายามที่จะย้อนแก้ไปถึงตัวกฎหมายที่อนุญาตให้โรงงานมาใกล้ชิดกับชุมชนแบบนี้ได้อย่างไร”
“นายกฯ ต้องเลิกร้องรำทำเพลง ต้องมาแก้ปัญหาจริงจังหน่อย”
สุนทร พฤกษพิพัฒน์
การลงพื้นที่ครั้งนี้ยังมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมควบคุมมลพิษ, กรมวิชาการเกษตร รวมถึงล่าสุดมีหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม ของ ศ.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายก รัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ร่วมลงพื้นที่จัดทำแผนที่ความเสี่ยง (Risk Map) เพื่อให้รู้ว่าพื้นที่ไหน ต้องเร่งแก้ไข และพื้นที่ไหนยังสามารถทำเกษตรและขาย ผลผลิตได้อย่างปลอดภัย
โดยหลังจากนี้ทีมวิจัย จะมุ่งหน้าสุ่มเก็บตัวอย่างจุดกองมูลสัตว์ ดินแจกฟรีที่มีเศษสายไฟบดย่อยขยะอิเล็กทรอนิกส์ และสุ่มเก็บตัวอย่างผลผลิตการเกษตร ใน ต.เขาไม้แก้ว อ.กบินทร์บุรี และ พื้นที่ อ.ศรีมโหสถ จุดแม่น้ำ 2 สีที่ชาวบ้าน กังวลเรื่องสารพิษต่อไป
