เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองฯ สภาองค์กรชุมชน อดีตสภาผู้ชมฯ ไทยพีบีเอส รวมตัวค้านแก้กฎหมายเปลี่ยนแหล่งที่มารายได้ 3 กองทุน 1 องค์กร ยืนยันหลักการกองทุนเสริมสร้างสุขภาวะ สื่อสารสาธารณะต้องมีความเป็นอิสระ ช่วยเผยแพร่ข่าวสาร ความเดือดร้อนประชาชน ร้องนายกฯ หยุดลงนามในกฎหมาย
วันนี้ (17 พ.ย. 2569) ที่ทำเนียบรัฐบาล (ฝั่งหน้ากระทรวงศึกษาธิการ) กลุ่มชาติพันธุ์ เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย สภาองค์กรชุมชน อดีตสมาชิกสภาผู้ชมและผู้ฟังรายการไทยพีบีเอส เครือข่ายองค์กรงดเหล้า และขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน (ขสช.) จัดกิจกรรมคัดค้านการแก้ไขกฎหมาย 4 กองทุน และกฎหมายบัตรทอง ที่มุ่งทำลายเจตนารมณ์หลักของกฎหมายอย่างร้ายแรง
เกรียงไกรชีช่วง แกนนำเครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย กล่าวว่า วันนี้เป็นการกลับมาทวงถามจากข้อเสนอการเรียกร้องของพี่น้องเครือข่ายภาคีภาคประชาชนทั่วประเทศ และในส่วนของเครือข่ายชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง ซึ่งถือว่าเป็นกลุ่มประชากรหรือว่าผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย อย่างยาวนานมากับการที่เราได้มีสื่อสาธารณะ อย่างไทยพีบีเอส สิ่งที่เราต้องการจะสื่อสาร และเรียกร้องไปยังรัฐบาลคือ การอ้างถึงวินัยการเงิน ทั้ง ๆ ที่ตัวฝ่ายบริหารหรือตัวรัฐบาลหรือตัวราชการระบบรัฐเองก็มีข้ออ่อนมาก ๆ ในเรื่องวินัยการเงิน นั่นหมายความว่าเราคิดว่าเป็นสิ่งที่คลางแคลงใจและไม่ชอบธรรมที่จะดึงงบประมาณส่วนที่เกี่ยวข้องหรือเป็นส่วนที่สนับสนุน ให้ประชาชนได้มีพื้นที่ทางการ สื่อสาร มีสิทธิ์มีเสียงในพื้นที่ทางสังคมอย่างยาวนาน
“การติดตามทวงถามในครั้งนี้ เรามีจุดยืนร่วมกับพี่น้องเครือข่ายทั้ง 4 กองทุนที่จะยืนยันหลักการกองทุนสำหรับเสริมสร้างสุขภาวะ สนับสนุน พื้นที่การสื่อสารสาธารณะ สื่อต้องมีความเป็นอิสระ ประชาชนต้องมีกองทุนที่อิสระเพื่อรองรับความเปราะบางความเหลื่อมล้ำจริง ๆ อยู่ในบริบทของสังคมไทย” นายเกรียงไกร กล่าว
ด้าน ประยูร จงไกรจักร์ ประธานคณะดำเนินการตามมติที่ประชุมในระดับชาติสภาองค์กรชุมชนตำบล กล่าวว่า สภาองค์กรชุมชนถูกจัดตั้งขึ้นตาม พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน พ.ศ.2551 ที่ระบุว่าเพื่อให้ชุมชนมีความเข้มแข็งสามารถจัดการตนเองได้อย่างยั่งยืน รวมทั้งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาประเทศ การสร้างระบอบประชาธิปไตย และระบบธรรมาภิบาลซึ่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยได้บัญญัติรับรองสิทธิชุมชนและประชาชนให้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาท้องถิ่นตามความหลากหลายของวิถีชีวิต วัฒนธรรมและภูมิปัญญาของท้องถิ่น จึงเห็นสมควรส่งเสริมและสนับสนุนให้ชุมชนและประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
“สภาองค์กรชุมชนในระดับตำบล เทศบาล และเขต (ใน กทม.) ทั่วประเทศ รวม 7,795 แห่ง มีสมาชิกที่เป็นองค์กรชุมชนทั้งสิ้น 157,623 องค์กร ล้วนแต่ได้รับประโยชน์ไม่ว่าจะเป็นโดยทางตรงหรือทางอ้อมจากการมีอยู่ของกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) หลายพื้นที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณ องค์ความรู้ เครื่องมือ เพื่อการทำงานในชุมชน และได้สื่อสาธารณะอย่างไทยพีบีเอสที่ช่วยเผยแพร่ข่าวสาร ความเดือดร้อนของพี่น้องในชุมชน รวมถึงสมาชิกในชุมชนส่วนใหญ่ก็ใช้สิทธิบัตรทองในการรักษาพยาบาล
เราจึงไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งกับการที่ฝ่ายการเมืองเข้ามาพยายามทำลายหลักการสำคัญของทั้งสี่กองทุน ในเรื่องภาษีเฉพาะ ให้กลับไประบบงบประมาณปกติ ซึ่งเป็นการทำลายโครงสร้างหลักของกฎหมาย ทำลายเจตนารมณ์และเอื้อประโยชน์ให้นายทุนเหล้าบุหรี่ชัดเจน เพราะไม่ต้องจ่ายเพิ่มถึง 14,000 ล้านบาท ตรงนี้เขาได้ประโยชน์เต็มๆ แต่ประชาชนไม่ได้อะไรเลย” นายประยูร กล่าว
ธีรภัทร์ คหะวงศ์ เลขานุการขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน หรือ ขสช. กล่าวถึงกระแสข่าวที่มีการอภิปรายในสภาผู้แทนราษฎร ว่าผู้มีอำนาจทางการเมืองในรัฐบาลปัจจุบัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และที่ปรึกษาของผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูงในรัฐบาลรายหนึ่ง มาของบประมาณเพื่อตอบโจทย์ทางการเมืองของตนเองและพรรคพวก มากกว่า 1,400 ล้านบาท เรื่องนี้คณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ บอร์ด สสส. ที่มี ทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานฯ ต้องตอบคำถามนี้ต่อสาธารณะ เพราะถือว่าเป็นเรื่องที่ประชาชนให้ความสนใจ และมีคำถามถึงการเลือกปฏิบัติ มีอภิสิทธิ์ของผู้มีอำนาจเหนือครอบงำอยู่ใช่หรือไม่ รวมไปถึงคำถามต่อมาว่านี่คือสาเหตุของความพยายามในการเสนอแก้ พ.ร.บ.สสส. เพราะกลไกตามระบบเดิมไม่เป็นที่พึงพอใจของฝ่ายการเมืองใช่หรือไม่
จากการติดตามการอภิปรายของวุฒิสภา และสภาผู้แทนราษฎร พบว่าทั้งสองสภามีสมาชิกที่สนับสนุนบทบาทการสร้างเสริมสุขภาพของ สสส. เห็นความสำคัญและยึดมั่นในแนวการทำงานที่ใช้ภาษีเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะ หรือ Earmarked tax แต่ยังมีความเห็นแตกต่างกันบ้างในเรื่องการแก้ไขกฎหมายเพื่อเปลี่ยนแหล่งรายได้ของกองทุน ในขณะเดียวกันก็มีข้อทักท้วงเกี่ยวกับการบริหารเงินกองทุน การกระจายทุน การวัดผลลัพธ์ และธรรมาภิบาล
“จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ สสส. จะต้องคิดอ่านเรื่องการปฏิรูปองค์กรตามคำแนะนำของสมาชิกรัฐสภา โดยการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากทุกฝ่าย สร้างการมีส่วนร่วมจากกลุ่ม องค์กร บุคคล รวมถึงคนเล็กคนน้อย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง ซึ่งเป็นพลเมืองที่ตื่นรู้ลุกขึ้นเข้ามาทำงานสร้างสรรค์สังคมร่วมกับภาครัฐ เป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาประเทศ เพื่อให้กองทุน สสส. ทำงานตามวัตถุประสงค์ตามกฎหมาย ให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนอย่างสูงสุด ปราศจากการแทรกแซงและครอบงำจากฝ่ายการเมือง และควรทำทุกทางเพื่อให้ สสส.ต้องเป็นของประชาชน มิใช่ฝ่ายการเมืองหรือใครคนใดคนหนึ่ง” นายธีรภัทร์ กล่าว
