ไทยพีบีเอส กวาด 6 รางวัล ข่าวดิจิทัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2569 สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (SONP) โดยผลงาน “Caregiver ใครดูแล ผู้ดูแล” และ “ตายดี เพื่อการออกแบบวาระสุดท้าย” จาก The Active คว้ารางวัลยอดเยี่ยม และชมเชย ประเภทข่าวส่งเสริมสังคม เช่นเดียวกับ ผลงาน “บัตร(สอง)เราไม่เท่ากัน” คว้ารางวัลชมเชย ประเภทประเด็นในสื่อสังคมออนไลน์
วันนี้ (13 พ.ย. 2569) ในการประกาศรางวัล “ข่าวดิจิทัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2569” (Digital News Excellence Awards 2026) ครั้งที่ 12 จัดโดยสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (SONP) ไทยพีบีเอส สามารถคว้ารางวัลทั้งสิ้น 6 รางวัล จากผลงานข่าวดิจิทัลที่ส่งเข้าประกวดในหลายประเภท ดังนี้
รางวัลยอดเยี่ยม ประเภทข่าวออนไลน์ส่งเสริมสังคมยอดเยี่ยม (Social Development News) จากผลงาน “Caregiver ใครดูแล ผู้ดูแล” นำเสนอชีวิตและความท้าทายของผู้ดูแลในครอบครัว ท่ามกลางสถานการณ์สังคมสูงวัย สะท้อนภาระของผู้ดูแลที่ต้องรับผิดชอบทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และเศรษฐกิจ พร้อมชวนสังคมมองเห็นความสำคัญของการพัฒนาระบบสนับสนุน สวัสดิการ และกลไกช่วยเหลือผู้ดูแลอย่างเป็นรูปธรรม รวมถึง รางวัลชมเชย จากผลงาน “ตายดี เพื่อการออกแบบวาระสุดท้าย” ที่ชวนสำรวจมุมมองและสิทธิในการออกแบบวาระสุดท้ายของชีวิต ครอบคลุมประเด็นการดูแลแบบประคับประคอง ความหลากหลายทางเพศ การุณยฆาต และกลุ่มคนไร้บ้าน เพื่อเปิดพื้นที่ให้สังคมร่วมทำความเข้าใจเรื่องการมีสิทธิเลือกและการจากไปอย่างมีศักดิ์ศรี
ปุณยอาภา ศรีคิรินทร์ Transmedia Journalist ศูนย์สื่อสารวาระทางสังคมและนโยบายสาธารณะ (The Active) เจ้าของผลงาน บอกว่า ยามเจ็บป่วยหรือแก่ชรา เราต่างนึกถึงหมอ พยาบาล หรือบุคคลากรทางการแพทย์มากมาย แต่จะมีสักกี่ครั้งที่นึกถึงผู้ดูแล หรือ แคร์กิฟเวอร์ โดยแคร์กิฟเวอร์เป็นเหมือนคนทำงานทัพหลังที่แทบไม่เคยมีใครมองเห็น ภาระงานอันหนักหน่วง กินนอนไม่เป็นเวลา ทำให้ต้องเผชิญทั้งปัญหาสุขภาพทั้งกายใจ ยังไม่นับรวมถึงแคร์กิฟที่รับบทโดยคนในครอบครัว หรือที่เรียกว่า family caregiver ที่แบกทั้งภาระทางการเงิน ความสัมพันธ์ รวมไปถึงคุณค่าและความหมายของงานที่ทำด้วย
และแน่นอนว่าในเวลานี้ พวกเขาแทบไม่เคยได้รับสวัสดิการใด ๆ วิถีชีวิตของผู้ดูแลไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่กลับมีเพียงไม่กี่ครั้งที่ถูกตีแผ่และเล่าอย่างตรงไปตรงมา เช่นเดียวกับเรื่อง ความตาย
ในสังคมที่ผู้คนแก่ชราอายุยืนยาว แต่กลับอ่อนแอและโดดเดี่ยว การวางแผนเรื่องการเกิด เติบโต เจ็บป่วย และแก่ชราถูกวางแผนไว้บ้าง แต่น้อยครั้งที่ใคร ๆ จะกล้าพูดถึงเรื่องความตายอย่างตรงไปตรงมา หลายคนได้ตายตาหลบโดยไม่มีสิ่งจากไปโดยไม่มีสิ่งใดค้างคา แต่อีกหลายคนต้องจากไปด้วยความเจ็บปวดจากการถูกยื้อชีวิตโดยไม่ได้ร้องขอ
“การสื่อสารเรื่องการดูแลแบบประคับประคอง และสิทธิ ในเนื้อตัวร่างกายของผู้ป่วยจึงเป็นเรื่องใหญ่ที่สังคมไทยจำเป็นต้องค่อย ๆ เรียนรู้ และจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีการวางแผนไว้ล่วงหน้าก่อนที่วาระสุดท้ายจะมาถึง ไม่ว่าเป็นเป็นทั้งการเตรียมร่างกาย หรือเตรียมจิตใจ เพราะเมื่อเราวางแผนตายดีแล้ว เราจะใช้ชีวิตที่เหลืออยู่ได้อย่างดีและมีความหมายด้วย”
ปุณยอาภา ศรีคิรินทร์
ปุณยอาภา ย้ำว่า การหยิบยกทั้งประเด็นเรื่อง แคร์กิฟเวอร์ และตายดี เป็นการพยายามชี้ให้สังคมเห็นถึงปัญหาที่ซ่อนอยู่ในสังคมไทย ทั้งหมดคือเรื่องราวที่เกิดขึ้นทุกวันจนกลายเป็นเรื่องสามัญธรรมดาทั้งที่จำเป็นต้องมีนโยบายรัฐและสวัสดิการเพื่อรองรับกับอีกหลายปัญหาที่กำลังจะเกิดขึ้นในสังคมสูงวัยของประเทศไทยในวันนี้และอนาคตอันใกล้
รางวัลชมเชย ประเภทข่าวออนไลน์จากประเด็นในสื่อสังคมออนไลน์ยอดเยี่ยม (News Development from Social Media Agenda) จากผลงาน “บัตร(สอง)เราไม่เท่ากัน: เปิดผลต่างผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต – สส.บัญชีรายชื่อ แม้รับบัตรพร้อมกัน” นำเสนอข้อมูลและวิเคราะห์ความแตกต่างของบัตรเลือกตั้ง จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต และแบบบัญชีรายชื่อ ผ่านการสื่อสารด้วยข้อมูลที่เข้าใจง่าย ชวนสังคมตั้งคำถามและร่วมตรวจสอบประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสิทธิของประชาชน
กัลยกร สมศรี Content Creator & Social Media Admin ศูนย์สื่อสารวาระทางสังคมและนโยบายสาธารณะ (The Active) หนึ่งในทีมผู้ผลิตผลงานชิ้นนี้ ย้ำว่า การเลือกตั้งระดับประเทศที่เพิ่งเกิดขึ้นไปเมื่อวันที่ 8 ก.พ. ที่ผ่านมา ประชาชนหลายคนตั้งคำถามถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นในกระบวนการเลือกตั้ง ทั้งการนับคะแนนที่ผิดพลาด การกรอกคะแนนคลาดเคลื่อน บัตรเขย่ง บัตรเสียสูงผิดปกติ และปัญหาอื่น ๆ อีกมากมาย
“บัตร สส.เขต กับ สส.บัญชีรายชื่อ ไม่เท่ากัน” เป็นหนึ่งในประเด็นที่ถูกพูดถึงจากการเลือกตั้งที่ผ่านมา ซึ่งจากข้อมูลโดย Rocket Media Lab จะทำเห็นว่าผลต่างของจำนวนบัตรทั้ง 2 สี มีเกือบทุกเขตจากทั่วประเทศ ตามมาพร้อมกับคำถามที่ว่า บัตรทั้งสองสีต่างกันได้ยังไง ? เมื่อได้ข้อมูลมาแล้ว ทีมงานจึงได้วิเคราะห์ข้อมูลในแต่ละเขต และได้แปลงออกมาให้เห็นภาพ (Visualize) ซึ่งตั้งใจอยากให้งานชิ้นนี้ขยายความสงสัยออกมาให้ชัดเจนขึ้นผ่าน Infographic จึงเกิดเป็นงานชิ้นนี้ขึ้น”
กัลยกร สมศรี
นอกจากนั้น ไทยพีบีเอส ยังได้รับรางวัลยอดเยี่ยม ประเภทข่าวออนไลน์ที่นำเสนอในรูปแบบอินโฟกราฟิกและการแปลงข้อมูลเป็นภาพยอดเยี่ยม (Infographic and Data Visualization) จากผลงาน “The Power of 1%: ‘ผู้หญิง’ เศษส่วนอำนาจ การเมืองไทย” โดยสำนักสื่อดิจิทัล ที่นำเสนอข้อมูลและสถิติสะท้อนบทบาทและสัดส่วนอำนาจของผู้หญิงในการเมืองไทย ผ่านการออกแบบอินโฟกราฟิกและการแปลงข้อมูลเป็นภาพ ช่วยให้ประเด็นความเหลื่อมล้ำทางเพศในมิติทางการเมืองเข้าใจง่ายและเห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น
รางวัลยอดเยี่ยม ประเภท Best Fact Check and Verification จากผลงาน เหตุลอบยิงทหารพราน จ.นราธิวาส พบภาพสร้างจาก AI เพิ่มความคมชัดกล้องวงจรปิด ไม่อาจระบุได้ว่า “รอยสัก” เป็นภาพจริงหรือไม่ ? โดย สำนักสื่อดิจิทัล ที่นำเสนอการตรวจสอบข้อเท็จจริงและพิสูจน์ความน่าเชื่อถือของภาพหลักฐานจากเหตุการณ์ลอบยิงทหารพรานในจังหวัดนราธิวาส โดยตรวจสอบกรณีการใช้ AI เพิ่มความคมชัดภาพจากกล้องวงจรปิด ซึ่งอาจส่งผลต่อการตีความรายละเอียดในภาพ โดยเฉพาะประเด็นรอยสักที่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นภาพจริงหรือไม่ สะท้อนความสำคัญของกระบวนการตรวจสอบข้อมูลและการนำเสนอข้อเท็จจริงอย่างรอบคอบ เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดในสังคม
พร้อมทั้ง รางวัลชมเชย ประเภทข่าวออนไลน์ด้านความปลอดภัยทางถนน จากผลงาน ซีรีส์ข่าว “ถอดบทเรียนอุบัติเหตุใหญ่ ‘รถไฟชนรถเมล์’ ผ่านทฤษฎี Swiss Cheese Model” โดยสำนักข่าว ที่นำเสนอเหตุการณ์อุบัติเหตุรถไฟชนรถโดยสารบริเวณจุดตัดมักกะสัน ผ่านการวิเคราะห์ด้วยทฤษฎี Swiss Cheese Model เพื่อสะท้อนให้เห็นว่าอุบัติเหตุร้ายแรงไม่ได้เกิดจากความผิดพลาดของบุคคลใดบุคคลหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยด้านระบบและโครงสร้างความปลอดภัยเข้ามาเกี่ยวข้อง
การประกวดข่าวดิจิทัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2569 จัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 12 โดยสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ เพื่อส่งเสริมและยกย่ององค์กรสื่อออนไลน์ที่มีความมุ่งมั่นในการทำงาน ตลอดจนสนับสนุนการสร้างสรรค์และพัฒนาวงการข่าวออนไลน์ให้มีคุณภาพ โดยยึดหลักมาตรฐานวิชาชีพวารสารศาสตร์ จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพสื่อมวลชน
ในปีนี้มีองค์กรสื่อส่งผลงานเข้าประกวดทั้งสิ้น 16 สำนักข่าว รวม 180 ผลงาน แบ่งการประกวดออกเป็น 8 ประเภทข่าว และรางวัลพิเศษอีก 1 ประเภท
สำหรับผลการตัดสินโครงการประกวด “ข่าวดิจิทัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2569” (Digital News Excellence Awards 2026) มีดังนี้
ประเภทข่าวหรือสารคดีเชิงข่าวออนไลน์เชิงสืบสวนยอดเยี่ยม
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท ไอเอ็นเอ นิวส์ จำกัด (สำนักข่าว Next News)
- Website: https://nextnewsth.com
- ชื่อผลงาน: เปิดโปงขบวนการ ‘โกงสอบท้องถิ่น’ งาบหัวคิวหมื่นล้าน !
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท เทรนด์ วีจี3 จำกัด
- Website: https://www.thairath.co.th
- ชื่อผลงาน: เปิดแผนบีอาร์เอ็น “ก่อเหตุควบคู่เจรจา” สู่เป้าหมายปกครองตนเอง
- ชื่อองค์กร: บริษัท เดอะสแตนดาร์ด จำกัด
- Website: https://thestandard.co/
- ชื่อผลงาน: เปิดโปงส่วยต่างด้าว ไม่จ่าย ไม่ได้เข้าระบบ
ประเภทข่าวออนไลน์จากประเด็นในสื่อสังคมออนไลน์ยอดเยี่ยม
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท บางกอก มีเดีย แอนด์ บรอดคาสติ้ง จำกัด (PPTV HD36)
- Website: https://www.pptvhd36.com/
- ชื่อผลงาน: ความซึ้งใต้ข้อสงสัย คลิปทหารถือห่อข้าวสร้างด้วย AI เรียกยอดวิวนับล้าน
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส
- Website: https://www.thaipbs.or.th/home
- ชื่อผลงาน: บัตร(สอง)เราไม่เท่ากัน: เปิดผลต่างผู้มาใช้สิทธิเลือก สส.เขต–สส.บัญชีรายชื่อ แม้รับบัตรพร้อมกัน
- ชื่อองค์กร: บริษัท เทรนด์ วีจี3 จำกัด
- Website: https://www.thairath.co.th/
- ชื่อผลงาน: ซีรีส์ อิสราเอลบนเกาะพะงัน
ข่าวออนไลน์ส่งเสริมสังคมยอดเยี่ยม
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส
- Website: https://theactive.thaipbs.or.th/
- ชื่อผลงาน: Caregiver ใครดูแล ผู้ดูแล
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท เทรนด์ วีจี3 จำกัด
- Website: https://www.thairath.co.th
- ชื่อผลงาน: ซีรีส์ เส้นทางกากพิษ ภาคตะวันออก
- ชื่อองค์กร: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส
- Website: https://theactive.thaipbs.or.th/
- ชื่อผลงาน: ตายดี เพื่อการออกแบบวาระสุดท้าย
ประเภทข่าวออนไลน์ที่นาเสนอในรูปแบบคลิปวีดีโอยอดเยี่ยม
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท เนชั่น กรุ๊ป (ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน) (กรุงเทพธุรกิจ)
- Website: https://www.bangkokbiznews.com/
- ชื่อผลงาน: BNPL ‘กับดัก วังวนหนี้’ เมื่อข้าวมันไก่จานละ 50 บาท แต่ต้องผ่อนยาว 5 เดือน?
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท เนชั่น กรุ๊ป (ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน) (เดอะ พีเพิล)
- Website: https://www.thepeople.co/
- ชื่อผลงาน: วิถี ‘มอแกน’ กำลังดับสูญ? เมื่อแลนด์บริดจ์เดินหน้าในทะเลอันดามัน | Inspiring Story
- ชื่อองค์กร: บริษัท เดอะสแตนดาร์ด จำกัด
- Website: https://thestandard.co/
- ชื่อผลงาน: เปิดโปงส่วยแรงงานต่างด้าว จ่ายครบแล้ว ทำไมยังต้องจ่ายเพิ่ม?
ประเภทข่าวที่นาเสนอในรูปแบบอินโฟกราฟิกยอดเยี่ยม
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส
- Website: https://www.thaipbs.or.th/thevisual/
- ชื่อผลงาน: The Power of 1%: “ผู้หญิง” เศษส่วนอำนาจ การเมืองไทย
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท บางกอก มีเดีย แอนด์ บรอดคาสติ้ง จำกัด (PPTV HD36)
- Website: https://www.pptvhd36.com/
- ชื่อผลงาน: อย่าให้ความหวังดีกลายเป็นภาระ! เช็กลิสต์สิ่งของ อะไรบริจาคทำขาเทียมได้บ้าง
- ชื่อองค์กร: บริษัท บางกอก มีเดีย แอนด์ บรอดคาสติ้ง จำกัด (PPTV HD36)
- Website: https://www.pptvhd36.com/
- ชื่อผลงาน: กรุงเทพฯ Native สารพัดปัญหาเมือง ต้องแจ้งใครรับผิดชอบ
ประเภทภาพข่าวออนไลน์ยอดเยี่ยม
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท เดอะสแตนดาร์ด จำกัด
- Website: https://thestandard.co/
- ชื่อผลงาน: หนูท่อหนีน้ำท่วม สีลม
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: บริษัท บางกอก มีเดีย แอนด์ บรอดคาสติ้ง จำกัด (PPTV HD36)
- Website: https://www.pptvhd36.com/
- ชื่อผลงาน: คนข้างหลังเป็นห่วง…ดื่มไม่ขับ
- ชื่อองค์กร: บริษัท บางกอก มีเดีย แอนด์ บรอดคาสติ้ง จำกัด (PPTV HD36)
- Website: https://www.pptvhd36.com/
- ชื่อผลงาน: เดือดหน้า สน.ทองหล่อ “ณัฐวุฒิ” สลิ้งแตก ปรี่ผลัก “สมชัย” ตกจักรยานต่อหน้าสื่อ-ตำรวจ
ประเภท Best fact Check and Verification
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส
- Website: https://theactive.thaipbs.or.th/
- ชื่อผลงาน: เหตุลอบยิงทหารพราน จ.นราธิวาส พบภาพสร้างจาก AI เพิ่มความคมชัดกล้องวงจรปิด ไม่อาจ ระบุได้ว่า “รอยสัก” เป็นภาพจริงหรือไม่ ?
ประเภทข่าวออนไลน์ด้านความปลอดภัยทางถนน
- รางวัลยอดเยี่ยม 1 รางวัล
- ชื่อองค์กร: มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนแห่งประเทศไทย (สำนักข่าวอิศรา)
- Website: https://www.isranews.org/
- ชื่อผลงาน: ชำแหละ ‘วิกฤตทางม้าลาย’ จากงบพันล้านไร้สภาพบังคับ ถึง ‘ราคาของชีวิต’ 5.3 แสนล้าน และพิมพ์ เขียวสถาปัตยกรรมผังเมืองที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
- รางวัลชมเชย 2 รางวัล
- ชื่อองค์กร: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส
- Website: https://www.thaipbs.or.th/
- ชื่อผลงาน: ถอดบทเรียนอุบัติเหตุใหญ่ “รถไฟชนรถเมล์” ผ่านทฤษฎี “Swiss Cheese Model”
- ชื่อองค์กร: บริษัท เทรนด์ วีจี3 จำกัด
- Website: https://www.thairath.co.th/
- ชื่อผลงาน: ยายสายแว้น “รถเร่งมรดก” เบื้องลึกชีวิตลำพัง ไร้ทางออกสูงวัยบนถนนสาธารณะ
รางวัลพิเศษ : ผู้ผลิตข่าวดิจิทัลรุ่นเยาว์ (Young Digital News Providers Award)
- ชื่อผลงาน: Scam and Scheme
- ชื่อสถาบัน: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(ฐิตินันท์ คุ้มตะสิน, ไปรยา ปราบปัญจะ, ธนทร บุญสังข์, ปฏิภาณ ดํารงกิจมั่น)
- ชื่อสถาบัน: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
