ล้อมวงคุย ‘รัฐธรรมนูญในฝัน’ ก่อนเข้าคูหาประชามติ

iLaw ชวน ประชาชน แลกเปลี่ยนความหวังรัฐธรรมนูญใหม่ ชี้ อยากเห็นประชาชนมีสิทธิ์ตรวจสอบนักการเมือง เลือก สว. – สสร. ได้จริง

เมื่อวันที่ 14 ม.ค. 69 iLaw จัดกิจกรรม #YESWERUN รณรงค์วิ่งเพื่อเปลี่ยนเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ กาเห็นชอบคำถามประชามติ ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ พร้อมกับการเลือกตั้ง 69 ทั้งนี้ภายหลังมีกิจกรรมวิ่งรอบสวนจตุจักร 3 กิโลเมตร ได้มีวงเสวนาเกี่ยวกับปัญหาของรัฐธรรมนูญ 60 ที่ส่งผลกระทบต่อโครงสร้าง และภาพรวมของสังคม

รัฐธรรมนูญในฝันของแต่ละคน

สิริวัฒน์ ไกรสินธุ์ อดีตสมาชิกวุฒิสภา บอกว่า รัฐธรรมนูญในฝันจะต้องมาจากเสียงของประชาชนโดยให้ประชาชนมีส่วนร่วมตั้งแต่ในการร่าง และการเลือก สสร. ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในฐานะเจ้าของประชาธิปไตย และในเมื่อเลือกให้มีสภาคู่ ที่มาต้องมาจากประชาชน เลือกตั้งวุฒิสภาโดยตรง เช่นเดียวกับรัฐธรรมนูญ 40 ถ้าหากมี สว.อยู่ต้องมาจากประชาชนโดยตรง ต้องตรวจสอบองค์กรอิสระได้ ถ้าไม่ใช่ในรูปแบบนี้ก็อย่ามี สว.เลยดีกว่า

บุษยา คุณากรสวัสดิ์ สภาองค์กรของผู้บริโภค มองว่า รัฐธรรมนูญในฝัน ต้องนำ 3 เสาหลักกลับมา และต้องพิจารณาองค์กรอิสระ ที่ลอยมาจากไหนไม่รู้ ถ้าองค์อิสระไม่จำเป็นต้องเอาออกไป ให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบได้ เช่น การถอดถอน เพราะเคยมีการถอดถอนนักการเมืองได้ แต่ถูกยกออกไปไปทั้งหมด จึงขอให้มีการคุ้มครองผู้บริโภคทุกด้าน ให้เป็นสิทธิของประชาชน มีสิทธิ์ที่จะเรียกร้อง ฟ้องร้อง ไม่ใช่รอเพียงการช่วยเหลือกจากรัฐ

อนุสรณ์ อุณโณ อาจารย์คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มองถึงความถดถอยของรัฐธรรมนูญนับตั้งแต่ ฉบับปี 40 ในแง่หนึ่ง ประชามติ ที่ผ่านมาถูกใช้เป็นกลไกในการสืบทอดอำนาจการปกครอง ส่วนประชามติที่เกี่ยวข้องกับรัฐธรรมนูญทั้ง 2 ครั้งถูกรองรับกติกาที่เขาเขียนมาทั้งนั้น

การเปิดให้มีการลงประชามติ อาจมีอะไรแฝงอยู่ในการทำประชามติ ซึ่งมาจากการวินิจฉัยของรัฐธรรมนูญ ซึ่งอยากจะเชิญชวนให้คนในประเทศที่อยากจะเห็นการออกแบบการเมือง ที่สัมพันธ์กับรัฐและพลเมืองก็ต้องออกมา

ถ้าถามว่าหวังอะไรไหม ?  ปัญหาใหญ่ ๆ ก็มาจากหมวด 1 หมวด 2 ที่พรรคการเมืองบางพรรคไม่อยากให้แตะ ซึ่งเป็นที่มาของปัญหาทั้งหมด โดยต้องเริ่มในขั้นตอนแรกนี้

ศรีไพร นนทรี เครือข่ายแรงงาน ขอให้คนงานเข้าถึงการทำงานอย่างเป็นธรรม รายได้เพียงพอต่อการดำรงชีพ และปลอดภัย อยากให้ผู้หญิงมีสิทธิในเนื้อตัวร่างกาย ไม่ใช่ให้ใครมากำหนดชีวิตของตัวเอง

“อยากได้รัฐธรรมนูญที่ยึดโยงกับประชาชน รัฐธรรมนูญที่ดีเป็นอย่างไร”

ศรีไพร นนทรี

ขณะที่ ภูมิภัทร ถาวรสิริ นักแสดง มองว่า รัฐธรรมนูญ 60 ไม่ได้ยึดโยงกับประชาชน รัฐธรรมนูญ 60 ไม่ได้ออกแบบเพื่อประชาชน แต่ออกแบบมาเพื่ออย่างอื่น แม้บางคนรับร่างเห็นชอบเมื่อปี 59 ที่ผ่านมา แต่ตอนนี้ถึงเวลาแก้แล้ว และเป็นความรับผิดชอบของประชาชนที่ต้องออกเสียงประชามติ เป็นสิ่งปกติที่ชวนกันพูดคุยได้

“เราควรที่จะตรวจสอบ และถอดถอนองค์กรอิสระ เนื่องจากองค์กรอิสระถูกแต่งตั้งมา เราควรจะนำการตรวจสอบกลับมาแบบเดิม อยากได้ สสร. และ สว. ที่เราเลือก แค่นี้ก็ยอดเยี่ยมแล้ว เพื่อที่จะถ่วงดุล สส.ได้ ที่สำคัญคือเราหวังถึงวันที่เราสามารถพูดในสิ่งที่พูดได้จริง ๆ อยากได้พื้นที่ที่คนกล้าพูดในสิ่งที่เราเชื่อ”

ภูมิภัทร ถาวรสิริ

ทิพากร ไชยประสิทธิ์ นักแสดง ก็ย้ำถึงความรู้สึกอึดอักจากการจัดตั้งรัฐบาลที่ผ่านมา พรรคที่ชนะไม่ได้จัดตั้งรัฐบาล ตลอด 2 ปีที่ผ่านมาทำให้รู้สึกว่า เราเลือกไม่ได้เลย ไม่ได้สะท้อนเสียงของประชาชนจริง ๆ

เวลาที่มีอะไรอยากแก้ อยากให้คนที่ทำงานออกมารับผิดชอบ ความรู้สึกที่หลายคนอยากจะเปลี่ยนแต่ทำอะไรไม่ได้ เพราะรู้สึกว่าคนที่อยู่ตรงนั้น เขาไม่ได้ยึดโยงกับเรา นั่นเป็นสิ่งง่าย ๆ ที่อยากจะร้องขอ

อีกทั้งอยากให้คนที่เรียนจบมามีชีวิตที่ดี และทำตามความฝันได้ อะไรแบบนี้ พื้นฐานหลักอยู่ในละเอียดของกฎหมาย คิดว่าถ้ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่ออกมาก็อยากให้ทุกคนสามารถทำตามความฝันตัวเอง

เช่นเดียวกับ ณฐพล บุญประกอบ ผู้กำกับซีรีส์ “สงครามส่งด่วน”  ก็คาดหวังว่า ถ้ารัฐธรรมนูญมีความสมเหตุสมผลมากพอ ทุกคนก็อาจจะมองเห็นภาพว่า เราจะมีสิทธิ์ในรัฐธรรมนูญได้อย่างไร และมองว่าการออกมาพูดความหวังในเวทีนี้ เป็นเรื่องธรรมดาและหวังว่าการออกมาพูดในครั้งนี้จะเป็นส่วนในการช่วยเปลี่ยนแปลงได้

สำหรับกิจกรรม Yes We Run ครั้งต่อไปจะจัดขึ้นในวันพุธ ที่ 21 ม.ค. นี้ นอกจากนี้ iLaw ยังเชิญชวนผู้ที่สนใจรณรงค์การลงประชามติ สามารถจัดกิจกรรมเองได้ตามพื้นที่ที่ตนเองสะดวก