Decode, Thai PBS ชี้แจงหลายประเด็น ปมรายงานข่าวและเวทีเสวนาเพื่อหาทางออกปัญหาน้ำเสีย จ.สระบุรี ยืนยัน เป็นประเด็นสาธารณะที่ประชาชนได้รับความเดือดร้อนยาวนาน ด้าน เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน แถลงโต้ คำชี้แจง กองบรรณาธิการฯ คลาดเคลื่อน พร้อมเปิดข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกปกปิด
สืบเนื่องจากประเด็น บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) หรือ BWG ได้ยื่นหนังสือร้องเรียนต่อองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส (Thai PBS) และกองบรรณาธิการ Decode เมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2569 เพื่อขอให้ตรวจสอบการทำงานและเสนอข้อมูลใน 5 ประเด็น ทั้งกรณีผู้ดำเนินรายการขาดความเป็นกลางและตั้งคำถามชี้นำ, ไม่รับฟังข้อมูลจากหน่วยงานกำกับดูแล, เผยแพร่ภาพหลุมฝังกลบที่เปิดผ้าใบคลุม, ไม่เปิดโอกาสให้บริษัท BWG ชี้แจง และการเผยแพร่ข้อมูลทางวิศวกรรมและค่า COD (Chemical Oxygen Demand) ซึ่งการร้องเรียนครั้งนี้ ต่อเนื่องจากเวทีเสวนาและรายงานเรื่อง “มีทางออกไหม ? ปัญหาน้ำเสีย จ.สระบุรี”
ต่อมา 16 พ.ย. 2569 กองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS ได้ออกแถลงการณ์ชี้แจงข้อเท็จจริง กรณีบริษัท BWG สาระสำคัญ ระบุ ผู้ดำเนินรายการได้ทำหน้าที่ซักถามและขยายประเด็นจากข้อมูลที่วิทยากรนำเสนอ ไม่ได้เป็นผู้ตั้งข้อกล่าวหาหรือสร้างข้อมูลขึ้นเอง การตั้งคำถามมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้ชมผู้ฟังเข้าใจข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน โดยเปิดโอกาสให้ทั้งผู้ชมออนไลน์และผู้เข้าร่วมเวทีได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและซักถามวิทยากร ทั้งในแง่บวกและลบต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ เนื้อหาแถลงการณ์ยังระบุถึงอีก 4 ประเด็นที่มีการร้องเรียน ทั้ง การไม่พบหลักฐานการระบายน้ำเสียออกนอกพื้นที่ของ BWG, ภาพหลุมฝังกลบของบริษัท BWG, ไม่เปิดโอกาสให้ผู้ได้รับผลกระทบชี้แจงข้อเท็จจริง และข้อมูลทางวิศวกรรมโดยเฉพาะค่า COD ของเสียจากจุดระบบบำบัดทางเคมีชุดที่ 2
โดยช่วงท้ายแถลงการณ์ มีการยืนยันจากกองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS ว่ากองบรรณาธิการฯ ไม่เห็นด้วยกับข้อเรียกร้องของ BWG ที่ให้ระงับการเผยแพร่ภาพและข้อมูลจากการลงพื้นที่เมื่อวันที่ 10 พ.ย. 2569 รวมถึงเนื้อหาอื่นที่อยู่ระหว่างการผลิตเนื่องจากปัญหาน้ำเสียในจังหวัดสระบุรี เนื่องจากเป็นประเด็นสาธารณะที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนมาอย่างยาวนาน
“การทำงานของ Decode, Thai PBS ยึดหลักจริยธรรมสื่อสาธารณะ โดยให้ความสำคัญกับข้อเท็จจริง การแสวงหาข้อมูลอย่างรอบด้าน เสรีภาพในการทำหน้าที่สื่อ ความรับผิดชอบต่อสาธารณะ และการปราศจากผลประโยชน์ทับซ้อน ซึ่งเป็นหลักการที่ได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญและหลักสิทธิมนุษยชนสากล พร้อมหวังว่าจะได้รับความร่วมมือจาก BWG และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อมและการปนเปื้อนมลพิษในแหล่งน้ำ”
แถลงการณ์ชี้แจงข้อเท็จจริง กรณีบริษัท BWG


BWG โต้ คำชี้แจงกองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS
หลัง กองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS ชี้แจงข้อร้องเรียนดังกล่าว ด้าน บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) หรือ BWG ออกแถลงการณ์โต้แย้งคำชี้แจงที่คลาดเคลื่อนของกองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS และเปิดข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกปกปิด ในวันที่ 17 พ.ย. 2569 โดยตั้งข้อสังเกต 5 ประเด็น ทั้งการเปิดโอกาสให้บริษัทชี้แจงก่อนนำเสนอข้อมูล ผลตรวจดินและน้ำใต้ดินภายในโรงงาน การเอ่ยชื่อบริษัทของผู้ดำเนินรายการ การเผยแพร่ภาพหลุมฝังกลบ และการนำค่า COD ไปเปรียบเทียบกับมาตรฐานน้ำทิ้ง
“การใช้สิทธิตามกฎหมายของบริษัทฯ ไม่ใช่ “การฟ้องปิดปาก (SLAPP)” แต่คือการปกป้องสิทธิของผู้ถือหุ้นรายย่อยกว่า 13,000 ราย และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของบริษัทจากการบิดเบือนข้อเท็จจริง อีกทั้งเป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามหลักบรรษัทภิบาลของบริษัทมหาชนในการปกป้องสิทธิ ชื่อเสียง และความเสียหายของผู้ถือหุ้นรายย่อย ตลอดจนพนักงานและคู่ค้าในห่วงโซ่อุตสาหกรรมของประเทศ”
แถลงการณ์โต้แย้งคำชี้แจงที่คลาดเคลื่อนของกองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS
นอกจากนี้ในแถลงการณ์ระบุอีกว่า บริษัทฯ ขอยืนยันว่า เสรีภาพของสื่อมวลชนตามรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2551 มาตรา 42 ต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของความถูกต้อง เที่ยงตรง รอบด้าน และเป็นธรรม โดยไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น บริษัทฯ จึงขอให้คณะอนุกรรมการรับและพิจารณาเรื่องร้องเรียนจากประชาชน และคณะกรรมการนโยบาย ส.ส.ท. ซึ่งเป็นกลไกตรวจสอบอิสระตามกฎหมาย ได้โปรดพิจารณาสอบสวนข้อเท็จจริงตามหนังสือร้องเรียนของบริษัทฯ อย่างเป็นธรรมต่อไป



เทียบ 5 ข้อโต้แย้ง ระหว่าง BWG – Decode ปมข่าวน้ำเสียสระบุรี
1. กรณีการเปิดโอกาสให้บริษัทชี้แจงก่อนนำเสนอข่าว
- Decode ชี้แจง: ส่งหนังสือขอสัมภาษณ์ผู้บริหาร BWG วันที่ 12 พ.ย. 2569 หลังจัดเวทีเสวนาเมื่อวันที่ 9 พ.ย. และลงพื้นที่วันที่ 10 พ.ย. โดยระบุว่าต้องการรวบรวมข้อมูลเพิ่มเติมจากบริษัท
- BWG โต้แย้ง: การติดต่อเกิดขึ้นหลังจัดเวทีเสวนาและหลังบริษัทยื่นร้องเรียนจริยธรรมต่อ ส.ส.ท. ในวันที่ 12 พ.ย. แล้ว จึงถือว่าไม่ได้เปิดโอกาสให้บริษัทชี้แจงก่อนนำเสนอข้อมูลที่พาดพิงถึงบริษัท
2. ผลตรวจดินและน้ำใต้ดิน กับข้อสรุปเรื่องแหล่งกำเนิดมลพิษ
- Decode ชี้แจง: การตรวจสอบของหน่วยงานรัฐยังไม่สิ้นสุด โดยก่อนหน้านี้พบข้อบกพร่องเกี่ยวกับการจัดการน้ำชะจากหลุมฝังกลบและระบบระบายน้ำภายในโรงงาน จนนำไปสู่คำสั่งให้หยุดประกอบกิจการเฉพาะส่วนหลุมฝังกลบของเสียอันตราย พร้อมระบุว่ายังมีข้อจำกัดในการเก็บตัวอย่างน้ำบาดาลภายในโรงงาน
- BWG โต้แย้ง: กรมโรงงานอุตสาหกรรมเก็บตัวอย่างน้ำใต้ดิน 4 ตัวอย่าง และดิน 3 ตัวอย่าง ภายในโรงงาน เมื่อวันที่ 4–5 มิ.ย. 2569 โดยอ้างว่าผลตรวจไม่เกินเกณฑ์มาตรฐานทุกจุด และไม่พบการระบายน้ำเสียออกนอกพื้นที่บริษัท
3. บทบาทผู้ดำเนินรายการและการเอ่ยชื่อบริษัท
- Decode ชี้แจง: ผู้ดำเนินรายการทำหน้าที่ซักถามและขยายประเด็นจากข้อมูลที่วิทยากรนำเสนอ พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้ชมร่วมตั้งคำถามทั้งในแง่บวกและลบ
- BWG โต้แย้ง: ผู้ดำเนินรายการเป็นผู้เอ่ยชื่อ เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน เอง ทั้งที่สไลด์ของกรมโรงงานอุตสาหกรรมใช้คำว่าโรงงาน 101 และกล่าวในลักษณะที่บริษัทมองว่าเป็นการชี้นำให้เข้าใจว่า BWG มีสารปนเปื้อนมากกว่าโรงงานอื่นและควรถูกสั่งปิดทั้งหมด
4. ภาพหลุมฝังกลบที่เปิดผ้าใบคลุม
- Decode ชี้แจง: ภาพบันทึกเมื่อวันที่ 23 มิ.ย. 2569 เวลา 09.02 น. ระหว่างทีมข่าวลงพื้นที่ ยืนยันว่าเป็นภาพจริงและมีการระบุแหล่งที่มา
- BWG โต้แย้ง: ภาพดังกล่าวเป็นช่วงเริ่มปฏิบัติงานตามปกติ ซึ่งเจ้าหน้าที่ต้องเปิดผ้าใบเฉพาะบริเวณที่จะนำกากอุตสาหกรรมลงหลุมฝังกลบ โดยเป็นช่วงก่อนคำสั่งกรมโรงงานอุตสาหกรรมวันที่ 7 ก.ค. 2569 การนำภาพไปเผยแพร่โดยไม่อธิบายบริบทจึงอาจทำให้เข้าใจผิดว่าหลุมฝังกลบเปิดทิ้งไว้ตลอดเวลา นอกจากนี้ BWG ยังกล่าวอ้างว่าภาพข่าวที่ใช้เมื่อวันที่ 22 ก.ค. มีการตัดต่อ
5. การใช้ค่า COD เปรียบเทียบกับมาตรฐานน้ำทิ้ง
- Decode ชี้แจง: ค่า COD ที่นำเสนออ้างอิงจากรายงานการตรวจติดตามด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งให้สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ซึ่งเป็นข้อมูลจากรายงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- BWG โต้แย้ง: ไม่ได้โต้แย้งตัวเลข COD ในรายงาน แต่โต้แย้งวิธีนำตัวเลขไปเปรียบเทียบกับมาตรฐานน้ำทิ้ง 120 มก./ล. เนื่องจากน้ำจากจุดบำบัดทางเคมีชุดที่ 2 เป็นน้ำระหว่างกระบวนการ ไม่ใช่น้ำทิ้งที่ปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อม โดยต้องผ่านระบบบำบัดชีวภาพและระบบกรอง RO ต่อ ก่อนนำกลับมาใช้ภายในโรงงาน
มูลนิธิบูรณะนิเวศ ชี้ การมีอยู่ของกองกากอุตสาหกรรมกับการรั่วไหลเป็นคนละประเด็น
ขณะที่ มูลนิธิบูรณะนิเวศ ตั้งข้อสังเกตว่า ภาพภูเขากากอุตสาหกรรมใน จ.สระบุรี ถูกหน่วยงานรัฐระบุว่าเป็นข่าวปลอม ทั้งที่ยังมีภาพถ่ายและข้อมูลจากประชาชนเผยแพร่ต่อเนื่อง สะท้อนการสื่อสารของหน่วยงานรัฐที่มุ่งชี้ว่าเป็นข่าวปลอม มากกว่าการอธิบายข้อเท็จจริงเกี่ยวกับภูเขากากอุตสาหกรรมและผลกระทบที่เกิดขึ้น พร้อมตั้งคำถามว่าหน่วยงานรัฐได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงในประเด็นดังกล่าวอย่างรอบด้านแล้วหรือไม่
ปานรักษ์ วัฒกะวงศ์ จากมูลนิธิบูรณะนิเวศ ระบุว่า จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นเมื่อช่วงหัวค่ำวันที่ 10 พ.ย. 2569 หลังเฟซบุ๊ก Nattaphon Phanphongsanon เผยแพร่ภาพมุมสูงของกองกากอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ใน จ.สระบุรี ซึ่งมีผ้าใบสีดำเทาปกคลุม พร้อมข้อความเปรียบเทียบภูเขากากอุตสาหกรรมกับภูเขาธรรมชาติที่อยู่ใกล้กัน
ต่อมาในช่วงเย็นวันที่ 12 พ.ย. 2569 เพจ สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสระบุรีเผยแพร่ภาพเดียวกัน โดยประทับข้อความ FAKE NEWS พร้อมระบุว่า สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรีชี้แจงว่า ภาพดังกล่าวเป็นโรงงานประเภท 105 ซึ่งรับจัดการกากอุตสาหกรรมอย่างถูกต้องตามกฎหมาย และไม่ได้เกิดเหตุสารโลหะหนักหรือสารเคมีรั่วไหลในช่วงอุทกภัยที่ผ่านมา
นอกจากนี้ ยังชี้แจงว่าโรงงานดังกล่าวหยุดประกอบกิจการชั่วคราวตามคำสั่งกรมโรงงาน โดยสามารถรับกากอุตสาหกรรมที่ไม่เป็นอันตรายได้เท่านั้น ส่วนผ้าใบสีดำที่เห็นจากมุมสูงเป็นการคลุมวัสดุที่ฝังกลบเพื่อป้องกันน้ำฝนซึมลงไป และมีการจัดทำคันคอนกรีตกั้นน้ำฝนที่อาจปนเปื้อนกากอุตสาหกรรม
หลังจากนั้น สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสระบุรีเผยแพร่เนื้อหาที่สร้างด้วย AI ในประเด็นเดียวกัน ขณะที่ กอ.รมน. จ.สระบุรี แชร์โพสต์ดังกล่าวต่อทั้งสองโพสต์
มูลนิธิบูรณะนิเวศ ระบุว่า โพสต์ดังกล่าวมีประชาชนเข้ามาแสดงความคิดเห็นทั้งสนับสนุนคำชี้แจงของหน่วยงานรัฐและโต้แย้งข้อมูล โดยบางส่วนยืนยันว่าเคยมองเห็นกองกากอุตสาหกรรมดังกล่าวจากทางด่วน M6 และ Google Maps พร้อมตั้งคำถามว่าการมีอยู่ของภูเขากากอุตสาหกรรมจะถือเป็นข่าวปลอมได้อย่างไร
ขณะที่ Nattaphon Phanphongsanon ได้นำภาพต้นเรื่องมาเปรียบเทียบกับภาพถ่ายดาวเทียม พร้อมตั้งคำถามถึงการระบุว่าภาพดังกล่าวเป็นข่าวปลอม และเรียกร้องให้หน่วยงานท้องถิ่นชี้แจงว่ากองกากอุตสาหกรรมตั้งอยู่บริเวณใด รวมถึงมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและประชาชนในพื้นที่อย่างไร
นอกจากนี้ ยังพบว่าบริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) หรือ BWG เข้าไปแสดงความคิดเห็นใต้โพสต์ของผู้เผยแพร่ภาพทั้งสองราย โดยขอให้ติดต่อกลับทางกล่องข้อความ เพื่อให้บริษัทชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการดำเนินงานของศูนย์บริหารและจัดการกากอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรี
ต่อมาในช่วงเย็นวันที่ 13 พ.ย. 2569 ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย ภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เผยแพร่ข้อมูลระบุว่ากรณีภาพภูเขากากอุตสาหกรรมกลางป่า จ.สระบุรี เป็นข่าวปลอม โดยอ้างอิงคำชี้แจงจากสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสระบุรีเช่นเดียวกัน
ปานรักษ์ ตั้งข้อสังเกตว่า การสื่อสารของหน่วยงานรัฐและการนำเสนอของสื่อบางสำนักในวันที่ 14–15 พ.ย. ที่รายงานตามคำชี้แจงของหน่วยงานราชการ ยิ่งทำให้ประเด็นดังกล่าวถูกตอกย้ำว่าเป็นข่าวปลอม ทั้งที่ยังมีประชาชนเผยแพร่ภาพจากมุมอื่นและตั้งคำถามต่อข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกองกากอุตสาหกรรมดังกล่าว
อ้างอิง
- แถลงการณ์กองบรรณาธิการ Decode, Thai PBS
- BWG – Better World Green / กำจัดกากอุตสาหกรรมแบบครบวงจร
- มูลนิธิบูรณะนิเวศ
