ย้ำ บทบาทหน้าที่ ‘ผู้ช่วยเหลือคนไข้’ เหตุใด ? ทำหน้าที่แทนพยาบาล ตั้งคำถาม ใครมอบหมาย สสจ.ยโสธร สั่งพักงาน ตั้งกรรมการสอบข้อเท็จจริง ขณะที่ แพทย์ด้านบริหารความเสี่ยงใน รพ.รัฐ ชวนวิเคราะห์อุบัติการณ์ เดินหน้าค้นหาจุดอ่อนระบบ ภาระงาน มองปัจจัยที่เปิดโอกาสให้เกิดความไม่ปลอดภัย หวังปิดความเสี่ยงผิดพลาดซ้ำ
จากกรณี ผู้ช่วยพยาบาล โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเลิงนกทา จ.ยโสธร ถอดสายน้ำเกลือให้กับ น้องยูฟ่า วัย 1 ขวบ โดยใช้กรรไกร แต่ตัดพลาดจนเฉือนนิ้วชี้ข้างขวาของผู้ป่วยขาดจนบาดเจ็บอย่างรุนแรง ซึ่งผู้ปฏิบัติงานดังกล่าวถูกระบุว่าเป็น ผู้ช่วยเหลือคนไข้
โดยหลังเกิดเหตุ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยโสธร สั่งพักงานผู้ช่วยพยาบาลคนดังกล่าว พร้อมตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริง นพ.ปฐมพงศ์ ปรุโปร่ง นายแพทย์ สสจ.ยโสธร ระบุว่า ผู้ช่วยเหลือคนไข้เข้ามาช่วยงานพยาบาล หลังผ่านการฝึกปฏิบัติจากพยาบาลวิชาชีพ ขณะที่การถอดเข็มน้ำเกลือควรเป็นหน้าที่ของพยาบาล
จุดนี้จึงต้องตรวจสอบว่า หากงานดังกล่าวเป็นหน้าที่ของพยาบาล เหตุใดจึงไปอยู่ในมือผู้ช่วยเหลือคนไข้ ใครเป็นผู้มอบหมาย และมีการกำกับดูแลอย่างไร
The Active พูดคุยกับแพทย์ที่ทำงานด้านบริหารความเสี่ยงในโรงพยาบาลรัฐ ระบุว่า ตามหลัก RCA (Root Cause Analysis) ของสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) การวิเคราะห์ อุบัติการณ์ ต้องค้นหาจุดอ่อนของระบบ ไม่อาจโทษในระดับบุคคลได้เพียงอย่างเดียว จึงต้องมองปัจจัยที่เปิดโอกาสให้เกิดการกระทำที่ไม่ปลอดภัย
โดยกรณีน้องยูฟ่า ต้องตรวจสอบอย่างน้อย 5 เรื่อง ได้แก่
- ขอบเขตหน้าที่ โรงพยาบาลกำหนดให้ผู้ช่วยเหลือคนไข้ทำงานอะไร และงานใดต้องเป็นหน้าที่ของพยาบาล
- การมอบหมายและกำกับดูแล ใครเป็นผู้รับผิดชอบผู้ป่วย ใครมอบหมายงาน และมีบุคลากรวิชาชีพกำกับอยู่หรือไม่
- อัตรากำลังและภาระงาน ขณะเกิดเหตุมีผู้ป่วยและบุคลากรแต่ละระดับกี่คน แต่ละคนรับผิดชอบงานมากน้อยเพียงใด และมีภารกิจอื่นพร้อมกันหรือไม่ ทั้งนี้ สสจ.ยโสธรระบุว่า โรงพยาบาลมีข้อจำกัดด้านบุคลากรและภาระงานสูง ประเด็นนี้จึงต้องนำข้อมูลจริงมาตรวจสอบว่าเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์หรือไม่
- วิธีปฏิบัติและอุปกรณ์ ขั้นตอนถอดสายน้ำเกลือใช้อุปกรณ์อะไร อย่างที่เห็นคือ ใช้กรรไกร มีวิธีที่ลดความเสี่ยงจากของมีคมได้หรือไม่ ปกติถ้าใช้แผ่นแปะน้ำเกลือมาตรฐานจะถอดออกโดยไม่ต้องใช้กรรไกร
- สภาพแวดล้อม พื้นที่ แสงสว่าง ท่าของเด็ก ตำแหน่งมือ และสิ่งรบกวนขณะปฏิบัติงาน มีส่วนต่อเหตุการณ์หรือไม่
ข้อมูลทั้งหมดจะช่วยให้เห็นว่า แนวป้องกันจุดใดมีช่องว่าง ตั้งแต่การกำหนดหน้าที่ การมอบหมายงาน ไปจนถึงวิธีปฏิบัติและอุปกรณ์ ซึ่ง หากพบความเสี่ยง ก็สามารถปรับระบบได้ เช่น กำหนดขอบเขตงานให้ชัด เพิ่มการกำกับดูแล ปรับขั้นตอน หรือเปลี่ยนอุปกรณ์ เพื่อลดโอกาสเกิดเหตุซ้ำ
สำหรับ น้องยูฟ่า ได้รับการผ่าตัดแล้ว 2 ครั้ง ที่โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จ.อุบลราชธานี โดย สสจ.ยโสธร ระบุว่า ส่วนปลายนิ้วที่ต่อกลับเข้ามายังมีเลือดมาเลี้ยงในระดับหนึ่ง และยังมีโอกาสฟื้นกลับมาได้ แต่ต้องติดตามอาการอย่างใกล้ชิด
ส่วนการเยียวยาอยู่ระหว่างประสานความช่วยเหลือตามมาตรา 41 ของ พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ รวมถึงดูแลค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายเบื้องต้นของครอบครัว
กรณีน้องยูฟ่า จึงมีทั้งคำถามเรื่องความรับผิดชอบของผู้ปฏิบัติงาน และคำถามต่อระบบว่า เหตุใดความผิดพลาดจึงผ่านแนวป้องกันจนถึงตัวผู้ป่วย ผลสอบจึงควรตอบให้ได้ว่า ปัญหาอยู่ที่ขอบเขตหน้าที่ การมอบหมายงาน อัตรากำลัง วิธีปฏิบัติ อุปกรณ์ หรือปัจจัยอื่น เพราะคำตอบเหล่านี้จะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการปรับระบบความปลอดภัย และลดโอกาสเกิดเหตุลักษณะเดียวกันกับผู้ป่วยรายต่อไป
ล่าสุด วันนี้ (15 ก.ย. 2569) แม่น้องยูฟ่า ได้โพสต์ความคืบหน้าเกี่ยวกับอาการของลูกชาย โดยระบุว่า แม่และพ่อ พร้อมครอบครัว ขอขอบคุณทุกความห่วงใยจากลุงป้าน้าอาทุกคน ที่ทักเข้ามาให้กำลังใจ และถามไถ่อาการน้อง ตอนนี้น้องก็เริ่มสดใสขึ้น เริ่มกินอาหารกินนมได้ ส่วนแผลน้องอาจารย์หมอ อัปเดตวันนี้เดินมาทางที่ดีแล้ว แม่เริ่มมีความหวังและหวังมาก ๆ คือขอให้เกิดปาฏิหาริย์ขึ้นกับน้อง
ขอบคุณสื่อทุกสื่อที่นำเสนอข่าวน้อง ให้เป็นเคส อุทาหรณ์ ขอบคุณ ผอ.รพ.สรรพประสิทธิประสงค์ อาจารย์หมอ และคณะทีมแพทย์ที่รับการรักษาน้องอย่างต่อเนื่องเป็นอย่างดี
